مانع‌تراشی در مقابل سعی و تلاش مسئولان دلسوز انقلاب

مانع‌تراشی در مقابل سعی و تلاش مسئولان دلسوز انقلاب

به گزارش خبرنگار قرآن و معارف خبرگزاری شبستان، آیت‌الله علی‌اکبر رشاد طی سخنانی اخلاقی بیان کرد: امیرمومنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه می‌فرمایند هر روز یک چالش، مساله و مانع پیش پای من می‌تراشند که من نتوانم اصلاح ایجاد کنم.

وی افزود: در طول ربع قرن پس از رحلت پیامبر(ص) با سلطه و سلطنت خلفای سه گانه و با فاصله‌ای که جامعه از تعالیم نبوی گرفته در حوزه سیاست مشکلاتی پدید آمده بود. مسئله روشن بود که خلیفه رسول‌خدا باید به وصایت خاصه تعیین شود، نمی‌شود که پیامبر(ص) به عنوان عقل کل بدون اینکه جانشینی برای خود تعیین کرده باشند امت را به حال خود رها کند.

آیت‌الله رشاد با بیان اینکه طی ربع قرن در نگاه سیاسی مردم تغییراتی به وجود آوردند که گویا وصی پیامبر(ص) را نه ایشان که خود مردم باید انتخاب کنند و این انحرافی است که در حوزه سیاست و بلکه در نگاه کلامی و در عقیده مردم به وجود آوردند، عنوان کرد: به خصوص در دوره عثمان انحرافاتی به وجود آوردند که خلافت رسول خدا(ص) و وصایت آن بزرگوار به سلطنت تبدیل شد و کسانی همچون عثمان آمدند و با رفتار اشرافی موقعیت آن بزرگوارو کیفیت رفتار خلیفه را با مردم طور دیگری جلوه دادند و فرهنگ دیگری را به وجود آوردند.

رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه با بیان اینکه در حوزه عقاید و باورها القائاتی که در این ربع قرن صورت پذیرفت منشاء پیدایش مذاهب انحرافی در اسلام شد. ابزار کرد: در حوزه اقتصاد و معیشت تحریفات و انحرافاتی به وجود آمد، اشرافی‌گری اقتصادی بر زندگی شمار قابل توجهی از اصحاب حاکم شد، زیاده‌خواهی و به تعبیر امروز رانت‌خواری در بین اصحاب و چهره ها رایج شد. اموالی به ناحق جابجا شد و به افراد امتیازات بیجا داده شد. جامعه به سمت جاهلیت سوق داده شد. تحریفات و انحرافات زیادی در این ربع قرن پس از رحلت پیامبر(ص) اعظم اتفاق افتاد.

تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) ادامه داد: این موارد مشکلاتی بود که باید حل می‌شد، این مشکلات شبیه مشکلاتی است که امروز در رفتار، گفتار، افکار و اندیشه‌های برخی از پیشکسوتان مبارزه در انقلاب کشور ما به وجود آمده است که با مرام امام راحل سازگاری ندارد. با خواست، مشیت، رهنمودها و نیات رهبر معظم انقلاب سازگاری ندارد؛ اما در حوزه سیاست، افکار، معیشت، سبک زندگی، مناسبات و روابط اجتماعی و قلمرو فرهنگ انحرافاتی و اشکالاتی به وجود آمده است که اصلاح آن مجال و تدبیر نیاز دارد و نباید کارشکنی شود بلکه باید موانع از پیش پا برداشته شود.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: حضرت می فرماید این موانع و مشکلات به وجود آمده اما افزون بر آن هر روز برای من یک چالش جدید و لغزشگاهی را ایجاد می‌کنند که باید مرتب مراقب آنها باشم، یک روز قاسطین، یک روز ناکثین، یک روز مارقین، عده‌ای خروج می‌کنند، عده‌ای نقض عهد می‌کنند و هر روز یک مانع ایجاد می‌کنند، ربع قرن انحراف، تحریف، کج‌روی در افکار و اندیشه‌ها به وجود آمده حالا که می‌خواهم اوضاع را اصلاح کنم اجازه نمی‌دهند و هر روز مانعی را می‌تراشند. از طرف دیگر معاویه شورش می‌کند.

وی افزود: جنگ های بسیار سنگین ایجاد کردند. حضرت می‌فرمایند اگر از این موانع و چالش‌ها بتوانم عبور کنم که برای اصلاح امور مجال پیدا کنم و اوضاع را به روزگار پیامبر(ص) بر‌گردانم بسیاری چیزها را تغییر خواهم داد؛ اما کسانی برای من مانع ایجاد می‌کنند که من نتوانم از این مشکلات عبور کنم، اموالی که به ناحق کسب کردند از آنها بازستانده می‌شود، مقاماتی که به ناحق به دست آورند از آنها گرفته می‌شود. اما کمتر از ۵ سال خلافت آن بزرگوار آنقدر مانع ایجاد کردند که ایشان مجال اصلاحات و مبارزه با مفاسد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی اداری را به دست نیاوردند.

آیت‌الله رشاد در پایان خاطرنشان کرد: این بلا در تاریخ وجود داشته است که امروز هم ادامه دارد، امروز در انقلاب اسلامی هم شاهد هستیم که در مقابل سعی و تلاش مسئولان دلسوز و مشفق موانع و مشکلاتی ایجاد می‌کنند که مطالبات و پیگیری‌های رهبر معظم انقلاب پیگیری نشده و اصلاحات واقعی و حقیقی محقق نشود.

مسئله فرج فراتر از تاریخ است/ باید از منظر هستی‌شناسی و جهان‌شناسی بررسی شود

مسئله فرج فراتر از تاریخ است/ باید از منظر هستی‌شناسی و جهان‌شناسی بررسی شود

به گزارش خبرنگار گروه غدیر و مهدویت خبرگزاری شبستان، آیت‌الله علی‌اکبر رشاد شنبه، ۲۴ مهرماه همزمان با سالروز آغاز امامت حضرت صاحب الامر و زمان(عج) در جلسه درس اخلاق که در حوزه علمیه امام رضا(ع) برگزار شد، گفت: پیامبر(ص) فرموده است که در آخرالزمان از امت من مهدی(عج) ظهور می‌کند.
وی افزود: از نظر کلامی همه‌ فرق مسلمان ها فرج و ظهور حضرت مهدی(عج) را قبول دارند، صرفاً اختلافاتی وجود دارد که شاخص‌ترین آن در زنده بودن است به عنوان مثال ما و برخی فرق به شدت معتقد هستیم حضرت مهدی(عج) در حال حاضر زنده هستند و هر زمان خداوند اذن دهد ظهور خواهند کرد اما برخی فرق دیگر می‌گویند حضرت مهدی(عج) متولد می‌شوند و سپس ظهور می‌کنند یعنی هنوز متولد نشدند. لذا اصل اینکه حضرت حجت(عج) فرج و ظهور خواهند داشت مورد اجماع همه مسلمانان است و این اختصاص به شیعه ندارد.
آیت‌الله رشاد ادامه داد: در داخل یکی از حیات‌های مسجدالحرام اسامی مبارک ۱۲ امام و از جمله حضرت مهدی با خطاطی به صورت زیبایی روی سنگ نوشته شده است.
تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) با بیان اینکه بیشترین روایات درباره ظهور حضرت مهدی(عج) از پیامبر(ص) است و اهل سنت هم این روایات را نقل می‌کنند که در آخرالزمان مهدی(عج) خروج خواهند کرد، گفت: پس از ظهور خداوند متعال باران را فراوان می‌باراند و آسمان بسیار سخاوتمند عمل می‌کند، زمین گیاهان خود را خارج کرده و پر برکت می‌شود.

رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه بیان کرد:‌ پس از ظهور حضرت مهدی(عج) اموال را بین مردم به عادلانه تقسیم می‌کنند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه پس از ظهور امت اسلامی اقتدار پیدا کرده، تعظیم، تکریم و عزیز می‌شوند، اظهار کرد: همه اهل زمین جزو امت اسلامی می‌شوند.

وی با بیان اینکه مسئله فرج فراتر از تاریخ است، ابراز کرد: تاریخ یک امر انسانی است که بر اساس تحولات، اتفاقات و رفتارهای انسانی با یکدیگر اتفاق می‌افتد اما اینجا مسئله فرج از عالم انسانی فراتر می رود و به حوزه طبیعیات هم مربوط می‌شود و تنها به مناسبات انسانی مربوط نمی‌شود بلکه حتی مناسبات حیوانی را هم تغییر می دهد.

آیت‌الله رشاد ادامه داد: پس از ظهور طبیعت موجودات عوض و اصلاح می‌شود و به سوی کمال می‌رود. در برخی روایات است که گرگ و میش با امنیت در کنار هم زندگی می‌کنند.

رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه با تاکید بر اینکه امر فرج مناسباتی فراتر از مناسبات انسانی دارد، خاطرنشان کرد: مساله فرج باید در چهارچوب فلسفه هستی‌شناسی و جهان‌شناسی تحلیل شود. ما باید موضوع فرج را از فراتر از مناسبات انسانی و عوامل مادی ببینیم.

مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی در توحید ذوب و در اسماء حسنی الهی فانی بودند

مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی در توحید ذوب و در اسماء حسنی الهی فانی بودند

به گزارش خبرنگار قرآن و معارف خبرگزاری شبستان، آیت‌الله علی‌اکبر رشاد در جلسه درس اخلاق که در حوزه علمیه امام رضا(ع) برگزار شد، گفت: یکی از امتیازات مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی توانایی ذوقی و ادبی ایشان بود که در ساخت و پرداخت بسیار توانا بودند و کارهای ادبی ارزشمندی انجام دادند که کمتر عالمی امروز همچون ایشان باشد.

وی افزود: درگذشته علمای دینی ادبیات معیار را تولید می‌کردند و به ساحت و ارکان مختلف جامعه، دولت و حکومت تزریق می‌کردند. ادبیات و زبان فارسی در طول تاریخ بیش از آن که مدیون شعرای محض باشد وامدار علمای ادیب و شاعر بود. چرا که شعرای محض توانایی کافی در تولید محتوا و ادبیات را نداشتند اشعار ذوقی و دلنشین می گفتند اما بر مبنای ادبیات به لحاظ محتوا و ساخت زبان اضافه نمی کردند. اگر تاریخ ادبیات را مطالعه کنید این مطلب را تصدیق می‌کنید کسانی که علمای شاعر در ادبیات تاثیرگذار بودند.

آیت‌الله رشاد با بیان اینکه علامه حسن زاده نادره دوران با شخصیت جامع و به معنای کلمه بقیه السلف بودند، عنوان کرد: ایشان در کلام، عرفان، فقه، اصول و فنون، علوم غریبه، هیئت، نجوم و ریاضیات به تمام معنا عالم بودند.

رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه بیان کرد: ایشان عبارتی دارند که می‌فرمایند کوشش کنید عبد باشید عابد بودن کافی نیست بکوشید عبد باشید، اگر کسی عابد باشد می‌تواند جاهل هم باشد اما عبد بودن مقام دیگری است. مقام اول انسان عبد بودن است پس از آن در جریان مشیت تکمیلی الهی قرار می‌گیرد.

تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) ادامه داد: دلیل اینکه سنت عملی حجت است همین است زیرا فعلی که از معصوم(ع) صادر می‌شود بر اساس حدیث قرب نوافل فعل خداوند است و فعل خداوند نمی تواند خلاف شریعت باشد.

وی با بیان اینکه معصوم(ع) محل تجلی افعال الهی، مشیت‌های تکوینی و تشریعی الهی است. ابرازکرد: آنها فعل و قول خداوند و جانشین او بر روی زمین هستند. ائمه(ع) به مقام عبودیت رسیدند وقتی کسی عبد شود نمی‌تواند بر خلاف اراده مولا حرکت کند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه امانیسم انسان را جایگزین خدا می‌داند اما در مسئله خلافت و عبودیت انسان جایگزین خدا نیست بلکه جانشین، جلوه و مجرای الهی است. گفت: در عبودیت و خلافت در واقع فرد مظهر و مجرای الهی می‌شود و اصالت خداوند بیشتر و پررنگ تر می شود، نه تنها الله از هستی و مناسبات حذف نمی‌شود بلکه پررنگ‌تر می‌شود و به فرعیت و ثانوی بودن انسان اعتراف می شود که انسان تابع خداوند است.

آیت‌الله رشاد افزود: در عبودیت بر تبعیت و سایه بودن انسان در مقابل حقیقت بودن خداوند اعتراف می شود و این غیر از امانیستم است در امانیست انسان برجسته می شود و خدا کمرنگ می شود امانیست در واقع انسان خداانگاری است و این غیر از آن است که بگوییم انسان نماینده و جانشین خداوند است و به نیابت از او عمل می کند و خود چیزی نیست اصالت با خداوند متعال است.

وی بیان کرد: مرحوم علامه حسن‌زاده آملی تعبیر بسیار زیبا و نغزی دارند مبنی بر اینکه بکوشید به جای اینکه عابد باشید عبد باشید. عابد بودن هنر نیست عبد شدن هنر است، چرا که اگر انسان عبد شود نمی‌تواند جاهل باشد زیرا ایشان صرفاً با علم به بندگی الهی دست پیدا می‌کند؛ اما عابد بودن و مناسک به جا آوردن می‌تواند از اندک اعتقادی بر علم سرچشمه گرفته باشد و اندک انتظامی تحقق پیدا بکند. اما در عبد بودن که انسان نسبت خود را با خداوند متعال بر مبنای رضایت تنظیم می‌کند زمانی رخ می‌دهد که به معرفت دست یافته و علم الهی داشته باشد و بر اساس علم و معرفت و آگاهی چنین چیزی را به دست آورده باشد.

آیت‌الله رشاد با بیان اینکه مقام عبودیت و معرفت یکی بوده و در پیوند با یکدیگر هستند، عنوان کرد: عبودیت حاصل نمی‌شود مگر اینکه انسان معرفت داشته باشد و چنین عبودیتی بردگی نیست بلکه مقام و جایگاه دارد. چنین بندگی تنزل نیست بلکه تعالی است. مرحوم آیت الله حسن زاده رضوان الله علیه در این عبارت مضمون دقیق عرفانی و کلام هستی شناسی دقیقی را گنجانده است. ایشان خود نیز اینگونه بود.

رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه افزود: برخی از کلیپ‌ها از ایشان در ملاقات و مواجه با برخی از علمای بزرگ پخش شده نشان می داد که او تا چه حد در قبال اهل معنا و معرفت متواضع بودند در حالی که خود به لحاظ مقام و معرفت مراتب بالایی داشتند که برخی از آنها که با ایشان مواجه می شدند از نظر علمی در حد ایشان نبودند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه آیت‌الله حسن‌زاده آملی حدود ۲۴۰ کتاب در موضوعات متفاوت و متنوع نوشتند، اظهار کرد: ایشان در جوانی بسیار ریاضت کشیده و چیزهای فراوانی را به دست آورده بودند. در زمینه ارائه یافته ها و واردات قلبی بسیار سخاوتمند بودند و اهل کتمان نبودند.

تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) با بیان اینکه مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی در توحید ذوب شده بودند و هیچ منیتی برای خود قائل نبودند، ابراز کرد: ایشان با آن همه عظمت خود را از یک طلبه کمتر می‌دانستند و بسیار بی‌ادعا و بی پیرایه بودند. در مواجه با مردم تواضع داشتند. ایشان در ذات باری تعالی و صفات و اسماء حسنی الهی فانی بودند.

وی افزود: می‌توان گفت که ایشان از اوتاد روزگار بودند که ما او را نمی شناختیم و از وجود او بهره کافی نگرفتیم. ایشان از سرمایه‌های بزرگ حوزه بودند.

هدف از نزول قرآن کریم درک آیات و عمل به دستورات آن است

هدف از نزول قرآن کریم درک آیات و عمل به دستورات آن است

آیت الله علی اکبر رشاد امروز در جلسه درس اخلاق که در مدرسه علمیه امام رضا (ع) برگزار شد، اظهار داشت: امام علی (ع) فرمودند در علمی که فهم نشده باشد خیر و برکتی وجود ندارد.

رئیس پژهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: علومی که مبتنی بر حفظ باشد و در آن تفکر صورت نپذیرد علم قلمداد نمی‌شود بنابراین علمی که با فهم آمیخته باشد علم قلمداد می‌شود و چنین علمی سودمند خواهد بود؛ متأسفانه مشکلی که در نظام آموزشی کشور به آن مبتلا هستیم حفظ محور آموزش است. امروز به جای اینکه فهم و استعداد محوری بنیان آموزش در دانشگاه‌ها و حوزه‌ها باشد حفظ مفاهیم و اصطلاحات بیشتر مورد توجه قرار گرفته و بر اساس همان نیز آزمون ناعادلانه گرفته می‌شود.

وی نابسامانی در حوزه علم را از نتایج عدم فهم آن دانست و گفت: قرآن کریم دارای پیام و محتوا است و به عنوان دستور زندگی و نقشه راه حیات بشر محسوب می‌شود. متن و محتوای آن مقدس است و ما منکر قدسی بودن آن نیستیم اما هدف از نزول آن درک و عمل به آیات قرآن است.

رشاد با بیان اینکه قرائت قرآن کریم باید با تدبر باشد، تصریح کرد: اگر در آیات قرآن کریم تدبر صورت نپذیرد خیری در آن قرائت نخواهد بود. قرائت قرآن کریم لازم نیست طولانی باشد. مقصود از تدبر در آیات فهم و دقت در واژگان است. می‌طلبد طلاب حتی شده روزی یک صفحه قرآن را آن هم با تدبر قرائت کنند در این صورت می‌توانند تفاسیر المیزان را در کنار قرآن کریم بگذارند و هر کجا لازم بود به تفسیر مراجعه نمایند.

رئیس پژهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد: اینکه انسان یک ساعت قرآن را آرام آرام بخواند و از شتاب خواندن آن اجتناب کند بسیار سودمندتر از آن است که بدون تدبر و مقدار بیشتری از آیات را قرائت کند. امام خمینی (ره) فرمودند من سرالصلاه را نوشتم دیدم که بسیار عمیق و برای همه قابل فهم نیست از این رو آداب الصلاه و احکام الصلاه را برای عموم مردم نوشتم که اگر رعایت کنند صحت نماز را تضمین می‌کند؛ با این حال قبولی نماز مشخص نیست زیرا قبولی نماز شرایط خاصی دارد که اگر آن شرایط رعایت شود قبولی هم اتفاق می‌افتد. نماز معراج مؤمن است.

تسلیم و رضا بودن در برابر مقدرات الهی شاخصه شناخت مومن است

تسلیم و رضا بودن در برابر مقدرات الهی شاخصه شناخت مومن است

آیت الله علی اکبر رشاد صبح امروز در جلسه درس اخلاق که به صورت مجازی برگزار شد، اظهار داشت: صفر، ایام اندوه آل الله است چرا که وفات پیامبراکرم (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع) در این ماه بوده است.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان حدیثی از امام صادق (ع) عنوان کرد: نقل شده روزی از حضرت سوال شد هر حقیقتی شاخص، معیار و مقیاسی دارد بفرمائید از چه طریق، شاخص و معیاری می‌توان فهیمد یک شخص مؤمن، واقعاً مؤمن است؟

وی با اشاره به اینکه انسان‌های بسیاری ادعای مؤمن بودن می‌کنند، گفت: اگر به نظر سنجی ها دقت شود می‌بینیم که بسیاری از افراد نظرشان نسبت به دیگران منفی اما درباره خودشان نظری مثبت دارند. برای مثال وقتی از کسی پرسیده شود شما مؤمن هستید یا خیر؟ غالباً گفته می‌شود بله، اما زمانی که پرسیده می‌شود آیا جامعه مؤمن است یا خیر؟ می‌گویند خیر زیرا ۸۰ درصد مردم نماز نمی‌خوانند.

رئیس شورای سیاست گذاری حوزه علمیه استان تهران به پاسخ حضرت امام صادق (ع) اشاره و عنوان کرد: حضرت فرمودند: شاخص تشخیص مؤمن آن است که شخص مؤمن در برابر خداوند متعال تسلیم محض است؛ بنابراین مؤمن را می‌توان از این طریق شناخت. انسان مؤمن رابطه و نسبت خود را با خداوند متعال به خوبی می‌داند اینکه پروردگار خالق، باری، مالک، رب و خود مخلوق و مملوک است. چنین انسانی اگر این اوصاف را قبول داشته باشد لاجرم و قهرا در برابر پروردگار تسلیم می‌شود و می‌داند که خداوند او را از عدم به وجود آورده و این حق را دارد که در برابر ایشان تسلیم محض باشد.

رشاد ادامه داد: مؤمن می‌داند که خداوند رب و تربیتش بر عهده اوست به همین دلیل هرگز از دستورات او سرپیچی نمی‌کند. خداوند متعال نسبت به انسان مالکیت حقیقی دارد و همانند مالکیت انسان بر اشیا که حقوقی، شرعی و انتزاعی است، نیست و چون انسان مؤمن به این مهم یقین دارد در برابر مقدرات صبور بوده و هرگز لب به شکوه و شکایت باز نمی‌کند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه تسلیم بودن در برابر خداوند به معنای شکست نیست، تصریح کرد: تسلیم شدن دربرابر حضرت حق به معنای آن است که انسان در برابر مشیت و مقدرات الهی تسلیم باشد حتی به استقبال آن نیز برود. در انجام مناسک عبادی مشقت و سختی‌هایی وجود دارد اما کسانی که عاشقانه و به دور از منت گذاشتم احکام الهی و عبادی را انجام می‌دهند مؤمن هستند چرا که آنان در برابر مقدرات تسلیم بوده و رضایت کامل دارند.

تبیین ماهیت زیارت بهترین مقابله با شبهات وهابیت است.

تبیین ماهیت زیارت بهترین مقابله با شبهات وهابیت است.

آیت الله علی اکبر رشاد در جلسه درس اخلاق که در حوزه علمیه امام رضا (ع) برگزار شد، اظهار داشت: زیارت مرقد پیامبراکرم (ص)، قبور شهدا و امام حسین (ع) معادل با حج مقبول در کنار پیامبراکرم (ص) است.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: یکی از خطاهایی که باعث پاره‌ای از شبهات شده عدم فهم ماهیت زیارت است. وهابیت فکر می‌کند وقتی شیعیان می‌خواهند به زیارت اهل بیت (ع) بروند قصد دارند در برابر قبر تعظیم کنند. درست است که ما در زیارت سلام می‌دهیم و زیارت نامه می‌خوانیم اما ماهیت زیارت این نیست که برویم و آن مقبره را تعظیم و تکریم کنیم بلکه در ماهیت و حقیقت زیارت نوعی بیعت وجود دارد.

رشاد تحلیل و بررسی مضامین زیارت نامه را مهم و ضروری دانست و گفت: لازم است مشخص شود زیارت نامه‌ها چه مضامینی دارد. برای مثال برخی زیارت نامه‌ها مانند زیارت امین الله ابتدایش زیارت اما بخش اعظمی از آن مناجاتی بسیار عمیق و فوق العاده ای است.

رئیس شورای سیاست گذاری حوزه علمیه استان تهران با اشاره به اینکه هر فقره از زیارت امین الله دنیایی از معرفت است، تصریح کرد: متأسفانه ماهیت زیارت تاکنون تحلیل نشده و شیعه و حوزه هنوز نتوانسته ماهیت زیارت را به خوبی تبیین کند. بخش عمده‌ای از زیارت جنبه تربیتی دارد و اساس آن است که با زیارت قبور بزرگان روح و نفس آدمی را تقویت و تطهیر می‌کند.

وی با بیان اینکه در زیارت امین الله آرمان‌ها، ارزش‌ها، خط مشی‌ها، اخلاق، عقاید و ملکوت بیان می‌شود، یادآور شد: زیارت نامه در اصل تولی و تبری نامه است. برای مثال در زیارت جامعه کبیره سراسر تولی و عاشقی و در زیارت عاشورا شاهد تولی و تبری هستیم. در زیارت عاشورا سلام و لعن به موازای هم و بسیار دقیق بیان می‌شود.

رشاد تاکید کرد: لازم است محتوای زیارت عاشورا تحلیل و مضامین آن طبقه بندی شود در این صورت است که معلوم می‌شود امام معصوم (ع) می‌خواهد چه چیزی به شیعه مؤمن و مسلمان منتقل شود. مع الاسف ماهیت زیارت و سلام از سوی شیعیان خوب تبیین نشده در حالی که جریان‌های معاند در مقابل تعابیر و تفاسیر ناصوابی را در زمینه زیارت ارائه و به آن اصرار می‌ورزند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه خاطرنشان کرد: آنان مهاجمانه آمدند و برخورد کردند و شیعیان همواره خواستند جواب آنان را بدهند در حالی که اگر به صورت ایجابی و با تولید محتوا، مضامین را استخراج و ماهیت زیارت نامه مورد تحلیل قرار می‌گرفت آنها دیگر نمی‌توانستند به ایجاد شبهه و القا آن اقدام کنند.

کاهش معنویت در جهان زمینه نزول بلا و کثرت بلایای طبیعی است

کاهش معنویت در جهان زمینه نزول بلا و کثرت بلایای طبیعی است

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله علی اکبر رشاد صبح امروز در جلسه درس اخلاق که در جمع پژوهشگران پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اخلاقی برگزار شد، اظهار داشت: خدای متعال علمی را که به بشر می‌دهد آن را از آنان نمی‌گیرد.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: علم وقتی وارد یک جامعه شد در افق آن جامعه باقی می‌ماند، بلکه تبدیل به فرهنگ در آن جامعه می‌شود. علم نیز مانند وحی است و اگر خداوند متعال بخواهد علم را از آن جامعه‌ای بستاند عالم را از آنان می‌گیرد.

وی افزود: نبوت مانند سایر مشاغل نیست که برفرض گفته شود فلان پیامبر در فلان سن بازنشسته می‌شود؛ برای مثال اگر پیامبری ۲۰ سالگی نبوتش آغاز و در سن هفتاد سالگی بازنشسته می‌شد در این صورت امر رسالت منقطع می‌شد از این رو تا زمانی که پیامبر در قید حیات باشد رسالت او ادامه دارد. خدای متعال به محض اینکه نبی را فراخواند و نبی لبیک گفت رسالت آغاز می‌شود، علم نیز زمانی که وارد یک جامعه می‌شود و در بستر این جامعه رسوب می‌کند توسط یک عالم این امر صورت می‌گیرد برای همین زمانی که خداوند متعال بخواهد علم را از یک جامعه اخذ کند عالم را از میان بر می‌دارد. بنابراین با رفتن عالم علم از جامعه برچیده می‌شود تا جایی که علومی که توسط آن عالم بیان شده از بین برود و دیگر علم جدیدی وارد جامعه نشود.

رئیس شورای سیاست گذاری حوزه علمیه تهران با تاکید بر اینکه علم باید پیوسته وارد جامعه شود، گفت: هرگاه تولید علم توسط عالم متوقف شود به معنی توقف نیست بلکه به معنی عقب گرد است در حقیقت علم‌فروکش می‌کند و این با قبض عالم اتفاق می‌افتند.

این استاد حوزه علمیه بیان داشت: بزرگان تا وقتی هستند تولید علم، فکر، معرفت و اندیشه می‌کنند بر دارایی اندیشه جامعه می‌افزایند و اندیشه در جامعه انباشته می‌شود اما زمانی که از جامعه عروج و کوچ می‌کنند علم به جامعه افزوده نمی‌شود و این عدم افزوده شدن به معنای کاستن است چرا که علم فرار است و آنچه عالم تولید کرده بخشی از آن از بین می‌رود و اگر علم جدید نیاید و نیازها مرتفع نشد جامعه دچار فقر علمی می‌شود.

آیت الله رشاد از دست دادن عالم را بسیار تأسف‌انگیز دانست و عنوان کرد: زمانی که عالمی را از دست می‌دهیم بیش از آنکه به از دست دادن ایشان تأسف بخوریم باید به از دست دادن علم تأسف خورد. وجود یک عالم مولد در جامعه به حضور فیزیکی و کالبدی او نیست بلکه به حضور متافیزیکی و قلبی اوست. وقتی علامه از میان ما رفت، علامه نرفت بلکه علم رفت؛ وقتی مصباح از جامعه رفت، مصباح نرفت بلکه مصباح هدایت از جامعه برچیده شد و جامعه از تولید او محروم شد.

وی با اشاره به اینکه وجود علما برای جامعه برکت است، تصریح کرد: زمانی که حضرت آیت الله بهجت از دنیا رفت باید دید چه اتفاقی افتاد؛ متأسفانه کمتر به این اتفاقات توجه می‌شود. وقتی موجی می‌آید و علما را به یکباره می‌برد و پشت سر هم دار فانی را وداع می‌گویند قطعاً جامعه گرفتار بی معنویت، بحران و بی اخلاقی می‌شود. یکی از دلایل نزول بلا ظلم به عالم و یا از دنیا رفتن علما است.

رئیس شورای سیاست گذاری حوزه علمیه تهران با اشاره به اینکه علما عمود خیمه حیات هستند، خاطرنشان کرد: کاهش معنویت در جهان زمینه نزول بلا و کثرت بلایای طبیعی است. علم، معنویت و وحی قائم به اشخاصی است که اهلیت این ارزش‌ها را دارند و زمانی که آنها از دنیا می‌روند این ارزش‌ها نیز از بین می‌روند.

شوق اقامه نماز، اصلی بنیادین در حسینی شدن و حسینی ماندن

شوق اقامه نماز، اصلی بنیادین در حسینی شدن و حسینی ماندن

به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله علی اکبر رشاد در جلسه درس اخلاق که امروز در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار داشت: امام سجاد (ع) در خصوص احوال پدر بزرگوارشان در شب عاشورا می‌فرمایند: دشمن بسیار تعجیل و شتاب داشت که هر چه سریع‌تر جنگ را آغاز و کار را یکسره کند؛ آنان همانند گرگ‌های گرسنه برای دریدن آماده بودند. پدرم به عمویم حضرت عباس فرمود می‌دانی که من قرآن خواندن را بسیار دوست می‌دارم، شب زنده داری، تهجد، راز و نیاز شامگاهی را بسیار دوست می‌دارم و همچنین نماز، دعا و نیایش را بسیار دوست می‌دارم؛ جانم به فدای تو به لشکر دشمن مراجعه کن و یک شب از آنان مهلت بگیر تا این شب آخر را به تلاوت، نماز و استغفار سپری کنیم.

وی افزود: امام حسین (ع) می‌دانستند که خود و یارانش به محض شهادت وارد بهشت خواهند شد از این رو بسیار مشتاق وصال یار بودند اما با وجود این شوق یک شب از دشمنان برای عبادت و قرائت قرآن کریم مهلت می‌گیرند. زیرا اشتیاق به عبادت و تضرع در پیشگاه خداوند متعال به قدری نزد شهدای کربلا دلچسب و لذت بخش بود که از ملاقات جد گرامیشان، امیرمومنان علی (ع) و حضرت فاطمه (س) گذشتند تا بتوانند شبی را نماز بخوانند، دعا قرائت کنند و در پیشگاه خداوند متعال تضرع داشته باشند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: امام سجاد (ع) فرمودند پدرم با اینکه خسته جسم بود و فشار روحی فراوانی به ایشان وارد شده بود اما شب عاشورا را به عبادت و نماز گذراند؛ حضرت اباعبدالله الحسین (ع) در آن شب هرگز نخوابیدند با اینکه می‌دانستند فردا باید به نبرد با دشمن بروند، هرچند که آنان قصدشان جنگیدن نبود و این امر را می‌توان در اجازه‌هایی که به یارانشان می‌دادند درک کرد. برای مثال ایشان به حضرت عباس نفرمودند که به میدان جنگ برو و بجنگ بلکه دستور دادند تا برای آب آوردن راهی شط فرات شود. از بعضی از اهل معنا نقل شده زمانی که حضرت علی اکبر وارد میدان نبرد شد و شمشیر می‌زد مانند برگ خزان دشمنان را روی زمین می‌ریخت، بیان شده اباعبدالله الحسین (ع) خطاب به فرزند گرامیشان می‌فرمایند ما نیامدیم قتل عام کنیم بلکه ما آمده‌ایم تا زنده کنیم، اگر قرار است تو اینگونه همه را از تیغ بگذرانی دیگر کسی باقی نمی‌ماند که زنده شوند.

استاد حوزه علمیه اهتمام به دعا و عبادت را از شاخصه‌های انسان‌های مؤمن دانست و گفت: ما که در زمره محققان و پژوهشگران هستیم باید خود را ارزیابی کنیم تا چه میزان به دعا و عبادت، راز و نیاز، قرائت قرآن کریم همراه با تدبر، تهجد و شب زنده داری اهتمام داریم؟ قرائت قرآن کریم بسیار ثواب دارد اما باید توجه داشت که تدبر در آیات الهی باعث نورانیت انسان می‌شود. ما که اهل تحقیق و پژوهش هستیم باید بدانیم هنگام قرائت قرآن کریم چند نکته از آیات الهی را شکار و در پرونده‌های تحقیقاتی خود ذخیره می‌کنیم.

وی سحرگاه را بهترین زمان بارش افکار و الهامات نوی الهیه بیان و عنوان کرد: التزام به درک سحر و قدر دانستن این ساعات از ضروریاتی است که پژوهشگران باید به آن اهتمام داشته باشند. یک پژوهشگر باید توجه داشته باشد نمازش چگونه اقامه می‌شود آیا حال عبادت دارد؟ زمانی که امام سجاد به نماز می‌ایستادند به قدری بدنشان می‌لرزید و مضطرب می‌شدند که در بیان دلیل این حالت خطاب با اصحاب خویش می‌فرمودند زمانی که من می‌خواهم به ملاقات پروردگار بروم و به عظمت خداوند فکر می‌کنم چنین حالی پیدا می‌کنم.

رئیس شورای سیاست گذاری حوزه علمیه استان تهران در پایان خاطرنشان کرد: امام حسین (ع) در اوج نبرد و ظهر عاشورا به نماز ایستادند با اینکه دشمن در حال تیر باران بود اما دست از اقامه نماز خوف نکشیدند؛ انسان به هر میزان مشتاق نماز و عبادت باشد به همان میزان حسینی است.

توصیه و راه میان‌بر آیت‌الله بهجت در سیر و سلوک چه بود؟

توصیه و راه میان‌بر آیت‌الله بهجت در سیر و سلوک چه بود؟

به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله علی اکبر رشاد، امروز صبح در جلسه درس اخلاق که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار داشت: بارها از اساتید اخلاق و اهل معنا پرسیده شده در مسیر سیر و سلوک باید چه کارهایی انجام داد؟ و در پاسخ آن بزرگواران همواره توصیه به انجام واجبات و ترک محرمات داشتند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: برای مثال حضرت آیت الله بهجت همواره به انجام واجبات و ترک محرمات توصیه می‌کردند، بعضی از اعاظم مانند مرحوم خوشوقت نیز تاکید به همین امر داشتند؛ اگر کسی عامل به احکام رساله توضیح المسائل باشد قطعاً انسان بزرگی خواهد شد.

استاد برجسته حوزوی بیان داشت: مشخص نیست انسان تا چه میزان به دستورات توضیح المسائل مرجع خویش عمل می‌کند و بعضاً انسان تصورش این است که همواره عامل به آن احکام است. گاهی اوقات نیز برخی افراد این دستورات را برای رشد معنوی کافی نمی‌داند و فکر می‌کند باید مطالب بیان شده فراتر از آن باشد؛ بعضاً این توهم سبب پیدایش و تولد جریان‌ها و افرادی می‌شود که می‌خواهند فراتر از شریعت برنامه و ریاضت‌های غیر شرعی ارائه دهند.

رئیس شورای سیاست گذاری حوزه علمیه استان تهران ادامه داد: این افراد تصورشان این است که دین کاستی‌هایی دارد که باید آن کاستی‌ها توسط آنان جعل شود؛ اما دین تاکید دارد که همه مطالب بیان شده است.

وی با استناد به روایتی از امام حسن عسکری (ع) تصریح کرد: حضرت با طرح یک پرسش می‌فرمایند: چه کسی ورع تر از مردم است؟؛ مراد از تقوا رعایت حدود الهی است اما ورع یک پله بالاتر بوده و مقصود نزدیک نشدن به مرزها و حدود الهی است. حضرت می‌فرمایند بین ورع ها کسی اورع تر است که در برابر شبهات نیز توقف کند.

آیت الله رشاد درباره اعبد عابدان گفت: اگر کسی بخواهد اعبد عابدان باشد باید واجبات الهی را به درستی انجام دهد. انسان نباید خیال کند عابد شدن نیاز به برخی کارهای من در آوردی دارد، گاهی اوقات فرد بسیاری از فرابض را به دلیل ناآگاهی و غفلت ترک می‌کند که خداوند ممکن است از این غفلت بگذرد اما این فرد در زمره عابدان قرار نمی‌گیرد.

این مفسر قرآن کریم در خصوص انسان زاهد اظهار داشت: زاهد کسی است که ترک دنیا کند. زهد به معنای دل نبستن به اموال، مقام و لذائذ دنیوی است. برای مثال کسی که می‌خواهد رئیس جمهور شود و هر کاری از جمله خیانت کردن، باج دادن، تهمت زدن و … را انجام می‌دهد چنین انسانی هرگز نمی‌تواند در زمره زاهدان قرار گیرد چرا که زاهد از هر طریقی به دنبال کسب مقام نیست و اگر هم به چنین موقعیتی دست یابد به راحتی می‌تواند از آن جدا شود. مقصود از زهد آن است که انسان مالک دنیا باشد نه دنیا مالک او باشد.

کودتا علیه خواسته‌های نفسانی راهی برای ترک عادات منفی و مضر

کودتا علیه خواسته‌های نفسانی راهی برای ترک عادات منفی و مضر

به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله علی اکبر رشاد صبح امروز در جلسه درس اخلاق که به صورت مجازی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار داشت: محرم، ماه دلدادگی، دلسپردگی و سرسپردگی شیعه به ساحت مقدس اباعبدالله الحسین (ع) است.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: انسان دلداده محدودیت پذیر نیست و هر گونه که دل دستور دهد همانگونه می‌خواهد عمل کند اما متأسفانه با توجه به شرایط کرونایی کشور دلدادگان امام حسین (ع) امسال نیز مجبور شدند مراسم‌های عزاداری خود را آنگونه که می‌خواهند برگزار نکنند.

وی با بیان حدیثی از امام علی (ع) عنوان کرد: حضرت برای حل دو مشکل در وجود آدمی راه کار ارائه می‌دهند و می‌فرمایند گاهی اوقات انسان مبتلا به عاداتی می‌شود که نیازمند به ترک آن است؛ عادات در وجود انسان به یک طبیعت ثانوی تبدیل می‌شود و اینگونه نیست که تنها انسان‌ها به آن مبتلا شوند بلکه در روایات آمده انبیای الهی نیز به برخی عادات مبتلا می‌شدند.

رئیس شواری سیاست گذاری حوزه علمیه استان تهران با اشاره به اینکه عادت همیشه منفی نیست بلکه گاهی اوقات بعضی از عادات مثبت قلمداد می‌شود، گفت: نباید فراموش کرد که برای حل برخی معضلات از شیوه ایجاد عادات استفاده می‌شود؛ در حوزه تربیتی تبدیل یک رفتار و گفتار به عادت از شیوه‌های موفق به شمار می‌آید.

وی اضافه کرد: مثلاً، برای نماز خوان کردن فرزندان گفته شده آنان را قبل از بلوغ به نماز خواندن عادت دهید، حتی برخی تردید دارند که آیا بر این امر ثواب مترتب است یا خیر. والدین اگر پیش از بلوغ فرزندان را به اقامه نماز عادت دهند نماز خواندن در سن بلوغ برای آنان سهل و آسان می‌شود.

آیت الله رشاد با اشاره به اینکه ترک عادت بسیار سخت و دشوار است، گفت: اگر انسان به رفتار و کردار بدی عادت داشته باشد ترک آن بسیار دشوار است برای همین امام علی (ع) دو راهکار برای ترک عادات رفتاری و عملی ارائه می‌دهند تا انسان بداند در مواجهه با خواسته‌های نفسانی چگونه بر نفس خویش غلبه پیدا کرده و بر آن مسلط شود.

وی افزود: حضرت می‌فرمایند نفس را باید وادار کرد عادات را ترک کند و این زمانی محقق می‌شود که بر ترک آن اصرار بورزد، بنابراین اگر آن حالت احساسی و پیوند حسی که بین انسان و عادت وجود دارد در گام نخست از بین برود می‌تواند بر آن حالات غلبه داشته باشد. بر این اساس لازم است انسان با خود خلوت کند و عادات ناصحیح خود را شناسایی کرده و بشمارد. اصلاح این عادات قبیح جز وظایف آدمی و از واجبات است و انسان باید نفس خویش را به ترک آن ترغیب کرده و علیه آن عادات کودتا کند.

این استاد حوزه علمیه به روش دوم اشاره و تصریح کرد: روش دوم مربوط به مقابله با هواهای نفسانی است. انسان باید با مجاهدت به مقابله با هواهای نفسانی بپردازد. هوای نفس جز طبیعیت انسان است و وجود آن در آدمی فلسفه‌های خودش را دارد.

آیت الله رشاد گفت: هواهای نفسانی همانند موانع ایذایی است که در میادین ورزشی بخصوص میدان‌های رزمی قرار می‌دهند تا ورزشکار با عبور از آن موانع ورزیده‌تر و قوی‌تر شود، خدای متعال نیز هوای نفس را در وجود انسان گذاشته تا آدمی با قوت و سلامت راه سعادت را طی کند. انسان باید با هوای نفس تقابل کند تا نفس قوی شود و مرتبه وجودی خویش ارتقای یابد. اگر کسی در برابر هواهای نفس تسلیم شود قطعاً هوای نفس بر آدمی غلبه و تسلط پیدا کرده و انسان را مدیریت می‌کند.