آیین افتتاحیه دفتر انجمن علمی فلسفه اسلامی تهران برگزار می شود

آیین افتتاحیه دفتر انجمن علمی فلسفه اسلامی تهران برگزار می شود

آیین افتتاحیه دفتر انجمن علمی فلسفه اسلامی تهران روز دوشنبه ۲۱ خردادماه از ساعت ۹ با حضور حضرات آیات، حجج اسلام والمسلمین و آقایان علی اکبر رشاد، غلامرضا فیاضی، محمدباقر تحریری، عسگر دیرباز، حسن معلمی، حسن رمضانی، علی شیروانی، عسگری سلیمانی امیری، محمدحسین کبیریان، عبدالرسول عبودیت، محمد عرب صالحی و محمد جواد رودگر برگزار خواهد شد.

این مراسم در تهران، خیابان شهید مصطفی خمینی، روبروی بیمارستان دکتر سپیر، حوزه علمیه امام رضا(ع) برگزار می‌شود و پخش مجازی آن از کانال ایتای انجمن فلسفه قابل دسترسی است.

حوزه در صف مقابله فرهنگی و خط مقدم جنگ فرهنگی ایستاده است

حوزه در صف مقابله فرهنگی و خط مقدم جنگ فرهنگی ایستاده است

رییس شورای حوزه های علمیه استان تهران گفت: حوزه در صف مقابله فرهنگی و خط مقدم جنگ فرهنگی ایستاده است.
آیت الله علی اکبر رشاد در آیین آغاز سال تحصیلی حوزه های علمیه استان تهران ضمن اظهار تاسف از فراهم نشدن شرایط حضور مرجع مجاهد آیت الله العظمی نوری همدانی در این مراسم اظهار داشت: امیدواریم در جمع دیگری از حضور عالم بزرگوار بهره ببریم.
رییس شورای حوزه های علمیه استان تهران افزود: حلول صفر المظفر، ماه سوگواری حضرت ختمی‌مرتبت (ص) و سبط اکبرحضرت مجتبی (ع) و حضرت رضا (ع) را تسلیت می گوییم، خوشا به حال احوال آنانی که برای راهپیمایی نورانی اربعین حاضر می شوند که راهپیمایی خاکی نیست و افلاکیست.
وی همچنین با تسلیت ضایعه‌ی ارتحال مدرس جلیل القدر حوزه عریق تهران، فقیه متضلع و فیلسوف برجسته مشائي زبردست حوزه تهران و قم ، آیت‌الله حاج سیدحسن سعادت مصطفوی (قدّس الله رَمسه). تصریح کرد: تمام دوران طلبگی اش را در تهران سپری کرده است، پدر بزرگوارشان، ایشان را در سن ده سالگی به تهران کوچ می دهد و در این جا دوران تحصیل را می‌گذراند
رئیس و موسس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بیان کرد: این روحانی ربانی که فرزند مدرس جامع معقول و منقول، مرحوم آیت الله سید محمّد سعادت مصطفوی بود، عمده تحصیل سطوح و خارج و حکمت را در تهران، مدرسه‌ی رضائیه یعنی مرکز حوزه علمیه امام رضا (ع) فعلی نزد پدر بزرگوارشان گذراند.
وی عنوان کرد: وی همچنین محضر فقه و فلسفه‌ و عرفان فقها و حکمای بزرگی چون آیت الله شیخ محمدتقی آملی، آیت الله سیدابوالحسن رفیعی قزوینی، آیت الله شیخ محمدحسین ثقفی تهرانی نجفی، آیت الله شیخ محمدعلی حکیم تشکر شیرازی درک کرده بود.و در محضر برخی چند دوره را سپری کرده است.
آیت الله رشاد خاطرنشان کرد: ایشان بسیار بین مردم متواضع بود و در مسجدی امامت می‌کرد، در زندگی اش غم حوزه و حکمت را می خورد و از مظلومیت حکمت در برخی از حوزه ها نگران بود که آن طور که باید به حکمت اهتمام نیست.
وی یادآور شد: تهران امروز آخرین فیلسوف خود را از دست داد و با او باید وداع کرد، این یک خطر برای حوزه تهران است چرا که در دهه اخیر معاظم و بزرگان زیادی را از دست داده ایم، همچون خسروشاهی که شاگرد مستقیم علامه و در حکمت سرآمد بود و مانند آیت الله خوشبخت و مرحوم ایت الله پهلوانی که متضلع بود.
رییس شورای حوزه های علمیه استان تهران گفت: ما در این راه بزرگانی را از دست دادیم که پشتوانه ما در حوزه ها بودند همچون آقا مجتبی تهرانی که اهل حکمت و فقه و ذوب در آرای امام بود و حدود 30 سال با ایشان معاشرت داشت، فقه شان، فقه امام بود و امام نسبت به ایشان ارادت خاصی داشت و آقا مصطفی در تفسیر نابغه ای و بحث های معنوی و عرفانی نابغه ای بود، با از دست دادن این عزیزان مشخص نیست چه زمانی بزرگ دیگری به منصه ظهور برسد.
وی با تقدیر از متولیان و خادمان حوزه که شبانه روز در تلاش هستند افزود: از مدیر و معاون و شورای حوزه استان و یکایک اساتید و مدرسین و طلاب که مسائل را تدبیر می کنند تقدیر می کنیم.و نوروز نور و معنویت، و عیدعلم و معرفت را ارج می نهیم.
آیت الله رشاد با اشاره به موضوع فرهنگ مقاومتی و رسالت حوزه بیان کرد: دو معضل اصلی کشور حوزه‌ی امر معیشت و امرمعرفت است، حوزه‌ی امر معیشت ناشی از تحریم ها و دیگری ناشی از سو مدیریت هاست و امر معرفت و فرهنگ نیز به دلیل غفلت دچار خلاء است.
وی تصریح کرد: در زمینه اقتصاد رهبری نظریه ای همچون اقتصاد مقاومتی را مطرح فرمودند، هر چند در عمل به آن توجه نشده است، اینکه هر از چند گاهی خبر اختلاس را می‌شنویم و دلمان به درد می آید و غرورمان آزرده می شود که چرا این نظام پاک به دست نا اهلان افتاده باشد و چرا رهنمودهای رهبری در اقتصاد و مواجهه با فساد جدی گرفته نمی‌شود بسیار رویدادی تلخ است.
این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اینکه اختلاس گر مصداق فساد فی الارض است عنوان کرد: اختلاس به ذات، جرم بزرگی است و با توجه به ابعاد آن، جرم شدید تر می شود چون از بیت المال و سرمایه عمومی دزدی می شود، کسی که اختلاس می کند با روان جامعه بازی می کند و باعث بدبینی و شروع اتهام به سران نظام میشود.
وی خاطرنشان کرد: طبق نظریه‌ اقتصاد مقاومتی در حل مشکل معیشت با اتکاء به ظرفیتهای داخلی باید حرکت کرد، ما از ریاست قوه قضائیه تقاضا داریم به طور جدی وارد این معضلات شوند، اگر این اختلاس گران در ملا عام اعدام شوند حتی کسانی که با حربه زورگیری می‌کنند این فعل محاربه است و نباید معطل شوند تا زمانی که قاطع برخورد نشود این معضلات رفع نمی شود.
آیت الله رشاد ادامه داد: مشکل بعدی مساله فرهنگ است که پیچیده تر از مساله اول می باشد، فساد مشکل بشریت است و مساله فرهنگ و تهاجم فرهنگی همین است، ما با در حل مساله پیشتاز بودیم و رهبری عمق فاجعه را قبل از رهبر شدن و در دوران ریاست جمهوری درک کرده بودند.
وی بیان کرد:در واقع دغدغه‌ی دیرین رهبري اهم از «تهاجم فرهنگي»، «شبیخون فرهنگی»، «ناتوی فرهنگی»، «جنگ نرم»، «جنگ روانی»، «جنگ شناختی»، «جنگ روایتها» بوده و هست، مسائلی که روز به روز تشدید می شد، باید مانند زمان جنگ همه به میدان بیایند هر چند ایشان فرمودند که جنگ نظامی را همه درک می کردند ولی تهاجم فرهنگی را جامعه و حتی مسئولان به خوبی متوجه نمی شوند.
مدیر حوزه‌های علمیه تهران اظهار داشت: راهکار همانی است که در حوزه اقتصاد بود و همان گونه که مقاومت اقتصادی نیاز است باید به مقاومت فرهنگی نیز بپردازیم، در این میان حوزه در صف مقابله فرهنگی و خط مقدم جنگ فرهنگی ایستاده است، همان طور که حوزه نیز در زمینه اقتصاد هم تلاش های خوبی داشته است.
وی تصریح کرد: خود فرهنگ مقاوم است و باید محتوا غنی و عمیق و قوی و قابل فهم و مطابق با زمان باشد تا اذهان را بسازیم، امروز جبهه فرهنگ است و لایه عمیق ان جنگ شناختی است، انواع جنگ ها خطرناک است اما امروز با خطرات جنگ شناختی مواجه ایم زیرا ذهنها و در قعر خانه ها و محله ها و مساجد دارند بمباران می کنند.
آیت الله رشاد با تاکید بر اینکه حوزه به علوم شناختی اهتمام اشته باشد گفت: 740 درس در حوزه است اما یک کرسی علوم شناختی دایر نیست، فرهنگ مقاومتی فرهنگ سلبی نیست بلکه باید مدیریت کرد، مگر می شد شاهراههای اطلاعاتی را بست اما می توان کار ایجابی کرد.
وی افزود: با نگاه علمی مشکل اقتصاد باید حل شود چون مساله اقتصاد علمی است فرهنگ نیز همان طور است حوزه علمیه عظیم شیعه در زمینه فرهنگ اهتمام داشته باشد در قم کار بزرگی اخیرا آیت الله یزدان پناه انجام ودر این باره بحث هایی را مورد توجه قرار داده است.
مدیر حوزه‌های علمیه تهران تصریح کرد: در دانشگاه رشته فلسفه فرهنگ هنوز نیست حوزه نیز باید در بحث های نظری در فرهنگ و مباحث عملی ورود کند ما طلاب توانایی داریم جهاد تبیین که رهبری فرمودند همین است، سربازان فرهنگ باید به میدان بیایند، ما هنوز پایگاه اطلاع رسانی قدرتمند نتوانسته ایم راه اندازی کنیم،ما نیاز به اشاعه حرف های خوب و تولید محتوا داریم.
وی عنوان کرد: حوزه تهران ظرفیت عظیمی است و 15 هزار طلبه در طراز حوزه های بزرگ دارد، باید حوزه در پاسخ به شبهات و تولید محتوا اعلام آمادگی می کنیم، در حوزه فرهنگ آتش به اختیاری است زیرا در محاصره هستیم، جوان ها در دام فرهنگی اسیر می شوند اما کشته های فرهنگی ما شهید نیستند.
آیت الله رشاد تاکید کرد: روحانیت و حوزه نیز نباید مطالب بدون سند را به جای مسلمات دین مطرح کنند این ها دشمن ساز است و باید توجه داشت.
وی گفت: در واقع فرهنگ مقاومتی یعنى فرهنگی که در شرائط تهاجم همه جانبه فرهنگی، روانی و شناختی می تواند تضمین کننده‌ى رشد و شکوفائى فکری و فرهنگی کشور باشد و به ارتقاء فکری و فرهنگی جامعه و افراد آن بینجامد و آنها را در برابر هجمه های فرهنگی مصون بدارد.
مدیر حوزه‌های علمیه تهران بیان کرد: باید بتوانیم در مورد مفاهیم مرتبطی چون اصالتِ فرهنگ و مهندسی فرهنگی و جنگِ فرهنگی و جنگِ نرم و رخنۀ فرهنگی و استقلالِ فرهنگی و پیشرفت درون‌زا و مصون‌سازی فرهنگی و مردم‌سالاریِ فرهنگی و خلّاقیّت فرهنگی و بازسازیِ انقلابیِ ساختارِ فرهنگی و تحوّلِ فرهنگی و ….به جهاد تبیین بپردازیم.
وی در خصوص شاخص ها نیز خاطرنشان کرد: از جمله این شاخص ها می توان به تمرکز اجتماعی بر روی ارزش‌های فرهنگیِ خودی و مستحکم‌بودن ساختِ فرهنگیِ درونیِ نظام نسبت به ضربه‌ها و وجود مرزبندیِ فرهنگی با فرهنگ‌های دیگر و بالابودن اعتماد‌به‌نفس ملّی و بی‌تفاوتی اجتماعی نسبت تحریم‌ ها اشاره کرد.
آیت الله رشاد با تشریح اهداف در این مقاومت گفت: دفاع از هویّت ملّی به‌عنوان مبنای تشخّص و تمایز و تثبیت و تداوم آرمان‌های انقلابی در ذهنیّت جمعی و تقویّت هوداری و وفاداریِ بدنة اجتماعیِ‌ انقلاب و کمک به پیشرفت اقتصادیِ ‌درون‌زا و خارج‌کردن اقتصاد از وضعیّت شرطی‌شده از جمله اهداف است.
وی همچنین با وجود برخی از نقاط قوت اشاره و بیان کرد: ریشه‌داری فرهنگ اسلامی- شیعی در جامعة ایران، دلبستگیِ جمعی به نمادهای مقاومت از جمله حاج‌قاسم ‌سلیمانی، شکست عبرت‌آمیزِ تجربة سازش و عقب‌نشینی در دولت اعتدال‌گرا و رویش‌های عینیِ برخاسته از فرهنگ مقاومتی در حوزة اقتصاد بخش قابل توجهی از این ظرفیتهاست.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به برخی از آسیب ها و ضعف ها در این حوزه متذکر شد: تصویرسازیِ ناصواب و غیرواقعی از فرهنگ مقاومتی و تئوریزه‌نشدن فرهنگ مقاومتی و وسوسه‌افکنی نیروهای بومیِ ‌تجدّد در میان مردم و وجود اشرافی‌گری در بخش‌هایی از حاکمیّت از جمله این آسیب هاست.
وی با تاکید بر آینده‌نگاری افزود: آینده‌نگاری در لایة حاکمیّتی و آینده‌نگاری در لایة اجتماعی تحقق می یابد و باید به آن توجه داشت.
آیت الله رشاد پیرامون سیاستهای کلی در تحقق مقاومت فرهنگ اظهار داشت: تولید علوم ‌انسانی ‌اسلامی به‌خصوص در قلمرو الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت فرهنگ و به‌کارگیری فناوری‌های نو برای بازتولید ثروت‌های فرهنگی مقاومت‌زا و بازاندیشی در آفند و پدآفندِ فرهنگی به‌خصوص رسانه‌های جدید و ایجاد مرزبندی فرهنگی و اصرار بر آن و ارتقاء نگاه و احساس مسئولیّتِ متصدیان و نخبگان و فعّالان به فرهنگ و نظم و محتوای انقلابی و بخشیدن به شاکله و آرایش فرهنگ از جمله این سیاست هاست.
وی تصریح کرد: ما در اعتلای فرهنگ به ابزارهایی چون فرهنگ حماسی و مقاومت‌خیزِ اسلامی- شیعی، نیروهای اجتماعیِ‌ پیشران، حلقه‌های میانی، رسانه‌های رسمی و غیررسمی و نظام آموزشی نیاز داریم.
رییس شورای حوزه های علمیه استان تهران در پایان گفت: نهادها از جمله نهادهای حاکمیّتی از قبیل شورای عالی انقلاب فرهنگی، مجمع تشخیص مصلحت نظام، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری، صداوسیما و … و همچنین نهادهای معرفتی چون حوزه‌ها، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها. و..نهادهای مردمی از قبیل گروه‌های خودجوش فرهنگی نقش به سزایی در مقاومت فرهنگ دارند.

معنویت؛ فریضه فراموش شده

معنویت؛ فریضه فراموش شده

آیت‌الله علی‌اکبر رشاد در آیین رسمی آغاز سال تحصیلی حوزه علمیه استان تهران که در سالن همایش‌های مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی سرچشمه برگزار شد، با تبریک آغاز سال تحصیلی کسب معرفت و معنویت طلاب و تشکر و سپاسگزاری از افاضات فیلسوف، فقیه، مفسر و نظریه‌پرداز فقیه الحکماء و شیخ‌الحکماء معاصرین آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی که عنایت خاصی به حوزه تهران دارند، گفت: ایشان در بین مراجع از جمله کسانی هستند که خود را طلبه تهران می‌دانند چراکه پس‌از تلمذ نزد والد بزرگواردر آمل به تهران تشریف می‌آورند و طلبه تهران می‌شوند.
وی افزود: خداوند را سپاس‌گزاریم که امسال از افاضات نورانی و عالمانه ایشان در افتتاحیه سال تحصیلی برخوردار و بهره‌مند شدیم. از حضور استادان محترم اعضا شورای استان، مسئولان و متولیان ارجمند مدارس و حوزه‌ها، مراکز تخصصی و برخی مدرسان که در جلسه حضور دارند و همه مدیران، استادان و طلاب عزیز که در سراسر استان و خارج از استان از طریق شبکه بیان در جمع ما حاضر هستند و افاضات بزرگان را استماع فرمودند تشکر می‌کنم.
آیت‌الله رشاد ادامه داد: از دوستان و همکاران عزیز در مرکز مدیریت و سپاسگزار هستیم که با وجود مشکلات و معضلات بی‌شمار و بسیار که به حق کار را خیلی سخت کرده ‌است و ما سال‌ها است که با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنیم به خدمات خود ادامه می‌دهند. فقدان بودجه، امکانات، نیرو، ابزارهای فیزیکی لازم و افزون بر آن بلای کرونا نیز مزید برعلت شده که این دو سال اخیر محدودیت‌ها موانع بسیاری ایجاد ‌کنند، اما همکاران ما با تدابیر خود سعی کردند که جریان عادی و تحصیل طلاب آسیب نبیند.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه با بیان اینکه طی ده یا دوازده سالی که مدیریت حوزه‌های علمیه استان تهران تاسیس شده‌ است در قیاس با سایر شهرهای کشور رتبه اول یا دوم را داشته ‌است، عنوان کرد: سال گذشته ۳۰ درصد افزایش پذیرش داشتیم و این نشان‌دهنده وضعیت خاص حوزه تهران است. با وجود مشکلات فراوان دوستان در مرکز مدیریت بدون هیچ ابزار و تجهیزاتی زحمات فراوانی متحمل می‌شوند که قدردان زحمات آنها هستیم، ان‌شالله که خداوند متعال جبران کرده و ذخیره اخروی همکاران عزیز ما قرار دهد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه امسال درباره فریضه مهم، ذاتی و صنفی اصحاب حوزه که در معرض فراموشی است سخن می‌گویم، اظهار کرد: متأسفانه گاه برخی استادان جوان و طلاب ما نسبت به وظیفه ذاتی خود غافل می‌شوند؛ اصحاب حوزه علمیه وظیفه دارند که در ابتدا به تولید معرفت و آشنا کردن مردم با معارف الهی، وحیانی و میراث معرفتی اهل‌بیت(ع) بپردازند و سپس به ارتقاء و بالا بردن سطح معنویت آحاد جامعه توجه کنند. این دو وظیفه اصلی حوزه‌های علمیه است.
تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) افزود: هروظیفه‌ای فرع بر این دو رسالت بزرگ قلمداد می‌شود یا بخشی از این دو وظیفه یا نتیجه این دو وظیفه هستند. هیچ وظیفه و رسالتی مهم‌تر از این دو تکلیف و رسالت بر دوش حوزه نیست. تولید معرفت، انتقال آن به طبقات مختلف جامعه، فراخوان جامعه به سوی معنویت، گسترش و ارتقای سطح معنویت و تضمین سلامت معنوی جامعه دو وظیفه اصلی حوزه علمیه است.
آیت‌الله رشاد با بیان اینکه معنویت عبارت از مواجهه فطرت با غیب و باطن عالم یا به تعبیری ملکوت است، ابراز کرد: مواجهه فطرت خالص و زلال انسان با غیب و باطن عالم یعنی ملکوت به مقتضای ایمان و عمل صالح ممکن است، آنچه ما از ملکوت عالم مشاهده می‌کنیم باید به اقتضاء این مشاهده معرفتی در مقام رفتار خود را تنظیم کنیم.
وی با بیان اینکه ما با چهار رابطه بزرگ مواجه هستیم، گفت: در باب اول مصباح الشریعه آمده است که مجموعه روابط و تعامل انسانی بر چهار قسم رابطه با الله مبدا، رابطه با نفس، رابطه با خلق خدا و رابطه با دنیا در معامله با آخرت است. وقتی ما از پوسته عبور کرده و وارد هسته ملکوت عالم شویم آنگاه رؤیت پیدا کردیم. تا زمانی‌که شما در پوسته هستید در ملک عالم گرفتار هستید. آنچه در دانشگاه‌ها آموخته می‌شود مربوط به ملک و آنچه در حوزه‌ها باید آموخته شود مربوط به ملکوت است. همه‌ چیز در عالم هستی دارای ملکوت است که در اختیار خداوند قرار دارد. ما انسان‌ها یک وجود ملکی و یک وجود ملکوتی داریم .ملکوت هم لزوماً محصل نیست. انسان می‌تواند ملکوت مثبت یا منفی داشته باشد. حیوانات، نباتات و جمادات هم این‌گونه هستند همه‌چیز دارای ملکوت است.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه بیان کرد: تربت سیدالشهدا(ع) ملکوت خاصی دارد وگرنه به‌لحاظ فیزیکی و شیمیایی خاک تربت متفاوت با سایر خاک‌ها نیست، تصور نکنیم که خاصیت این خاک آن نقطه از کره زمین است بلکه قوت ملکوت این تربت سیدالشهدا(ع) است که اثر شفا را دارد و مردم یا بزرگانی همچون علامه ذوفنون یا آیت‌الله بروجردی با تربت شفا پیدا می‌کنند. این خاصیت را تربت پیامبر اعظم(ص) یا سایر حضرات معصومین(ع) ندارند خداوند این خاصیت را تنها در ملکوت تربت سیدالشهدا(ع) قرار داده است.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تاکید بر اینکه زمان و مکان ملکوت دارند، گفت: شب قدر ملکوتی دارد که در شب‌های دیگر نیست. چه چیزی در لحظه‌های شب قدر هست که هزار ماه و بالاتر از هزار ماه می‌شود و شاید هزار ماه عددی نباشد هزار ماه کثرت و هزار ماه قیامت باشد. این نشان می‌‌دهد همه‌چیز دارای ملکوت است.
تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) ادامه داد: کار ما طلاب ابتدا مواجهه و پی بردن به ملکوت، ماورا و عمق عالم و سپس رفتار به مقتضای این ملکوت است که باید متناسب با این رؤیت، معرفت و معیشت عمل کنیم؛ معنویت همه آن‌چیزی نیست که با اشراقات به دست آید بلکه ما طلاب معنویت را از کتاب و سنت اخذ می‌کنیم این عرفان ثقلین است، ما باید دنبال چنین معنویتی باشیم.
وی با تاکید بر اینکه همه عالم، موجودات و کائنات ملک و ملکوتی دارند، اظهار کرد: معنویت نظریات و مطالب انتزاعی و فضایی نیست بلکه معنویت باید در عمل انسان پیوند خورده باشد یعنی اگر ما معتقد هستیم که عالم معنویت ملکوت دارد باید در همه اعمال و افکار نیک ما مشهود شود آن زمان است که با یک جمله نیم سطری و نیم خطی جهان را تکان خواهیم داد. یک فتوایی حکم میرزای شیرازی یک ابرقدرت را به زیر خواهد کشید و بریتانیا را به خاک سیاه خواهد نشاند. یک فتوای کوتاه امام امام راحل درباره سلمان‌رشدی دنیا را تکان می‌دهد و هفتاد و دو ملت و پنجاه و چند کشور اسلامی در کنفرانس اسلامی فتوای ایشان را تایید می‌کنند و دل‌ها یکی می‌شود، اگر فتوای آنها این کارکرد را داشت به این دلیل بود که مبتنی بر معنویت عمل ‌کردند.
آیت الله رشاد ادامه داد: نفوذ کلام امام راحل ازاین‌جهت نیست که ایشان سیاست‌مدار، فیلسوف فقیه، شخصیت ملی یا یک فرد مقبول نزد مردم باشد بلکه یک باطن و حقیقتی دارد که آن حقیقت جوهر اصلی تاثیر کلمات امام است. بنابراین ما طلاب خود را این‌گونه تربیت کرده و سپس مردم را هم این‌گونه تربیت کنیم؛ لذا ما بر سلامت معنوی طلاب و مردم جامعه تمرکز و اصرار داریم و باید به پیشگاه الهی درباره کوتاهی‌هایی که داشتیم استغفار و از شهدا عذرخواهی کنیم. ما مقصر هستیم و کمتر به امر معنویت جامعه پرداختیم. همه ما اعم از اهل منبر، خطاب، اهل تدریس و تحقیق و مدیریت مقداری از تکلیف اصلی خود در انتقال معنویت به جامعه غافل شدیم. مدیریت، تعلیم و تحقیق و سایر امور جزء رسالت و وظایف ما است این را انکار نمی‌کنیم اما مع‌الاسف باید از وظیفه اصلی که مسئله دعوت جامعه به معرفت و به خصوص معنویت است تا حدی غافل شدیم و پس‌از انقلاب ازاین‌جهت کوتاهی کردیم و به اخلاق معنوی کم پرداخته‌ایم.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه افزود: بنده اخلاق عقلی و روایی و انواع اخلاق‌ها را منکر نیستم و آنها هم لازم هستند اما اخلاق معنوی کارساز اصلی است. آن اخلاق و رفتاری که از درون و ملکوت انسان سرچشمه گرفته باشد و به زبان ملکوت با ملک و ملکوت مخاطب سخن بگوید بیداد می‌کند و انسان‌ها را تغییر داده و قلب‌ها را مستعد می‌کند. امام راحل در مدرسه فیضیه یک مکتب فکری و معرفتی درست می‌کنند که مبدأ انقلاب اسلامی و پانزده خرداد می‌شود. بحث‌های اخلاق امام راحل در مدرسه فیضیه سرمایه اولیه حوزه بود که با آن انقلاب را آغاز کرد. فقه ایشان به جای خود، ایشان فیلسوف فقیه و بنیان‌گذار فلسفه فقه هستند اما ورای فلسفه فقهی ایشان فلسفه و حال معنوی ایشان سرمایه اصلی بود که دل‌ها را دگرگون، زنده، احیا و عاشق کرد.
وی ادامه داد: کجای تاریخ سراغ دارید که یک پیر هشتاد ساله میلیون‌ها دل را اسیر و شیفته خود کرده که با یک اشاره وی میلیون‌ها جوان برای کشور خود جان می‌دهند و همین که از فرمانده خود می‌شنوند که امام راحل فرموده‌ باید محاصره آبادان بشکند بدون هیچ ابزار و امکاناتی این جوانان با جان دادن محقق می‌کنند. امام با معنویت و نه با فرمان سیاسی و فلسفه فقهی قلب‌ها را تصرف کرد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه فلسفه فقهی لازم اما در وهله بعدی است در وهله اول تکلیف ما مسئله معنویت است، گفت: وقتی معنویت محقق شود سلامت معنوی حاصل می‌شود. آنگاه که ما با ملکوت عالم به میزان توان خود ارتباط برقرار کنیم آثار آن را خواهیم دید، این امر نادری نیست. باید با ارتقاء معرفت و روح نسل معنوی را تربیت کرد، اگر ما به رؤیت ملکوت رسیدیم و به اقتضاء چنین رؤیتی رفتار کردیم اندیشه و رفتار ما بر هم منطبق شد آن زمان سلامت معنوی درما محقق و ما سالم شدیم، آن زمان می‌توانیم سراغ جامعه برویم و جامعه را با معنویت با ملکوت آشنا کرده و سلامت معنوی را به جامعه توسعه دهیم.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه با بیان اینکه در حال حاضر چند سالی است که سازمان بهداشت جهانی به میزان فهم و برداشت‌های خود در کنار سلامت جسمی به سلامت معنوی و اجتماعی توجه می‌کند، اظهار کرد: رسماً از همه اعضا خواستند که در کنار سلامت پزشکی به سلامت روانی، اجتماعی، اخلاقی ومعنوی هم توجه کنند. این مباحث کمابیش به دانش برخی دانشگاه‌ها وارد شده و اقداماتی هم انجام شده است.
وی با بیان اینکه در کشور ما هم کارهای تحقیقاتی انجام شده که نظام و دانش سلامت معنوی را دنبال می‌کنیم، عنوان کرد: سند سلامت معنوی به شورای‌عالی انقلاب فرهنگی را پیشنهاد دادیم. در حال حاضر قرار شده رشته سلامت معنوی به‌صورت دو واحد در کل دانشگاه‌های پزشکی تدریس شود وزارت بهداشت هم استقبال کرده ‌است. باید علم سلامت معنوی در عرض سلامت بدنی دنبال شود و این به ‌عنوان یک رشته در کل دانشگاه‌های علوم پزشکی اجرا شود، ما این قضیه را دنبال می‌کنیم.
تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) بیان کرد: در حوزه‌های علمیه هم گفتگوهایی انجام و پیشنهاداتی داده شد و استقبال فرمودند بنا شد که مکاتبه کنیم تا در سراسر کشور رشته سلامت معنوی و معنویت در رشته‌های حوزوی تدریس شود. این طرح از تهران آغاز می‌شود. درمجموع حوزه‌ها و دانشگاه‌ها باید به این جریان، گفتمان و نگرش توجه کنند. نخستین وظیفه و رسالت ما تولید معرفت و معنویت سالم دینی است. امروز شاهدیم که برخی مکتب‌ها و عرفان‌ها در سراسر جهان به بهانه معنویت دین را کنار می‌گذارند. در همین ایران و تهران ده‌ها مکتب و جریان معنوی این چنینی فعال هستند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه ما نخستین کارگاه سلامت معنوی را با چهل استاد برادر و خواهر در دو بخش برادران و خواهران برگزار خواهیم کرد و این قضیه در کل مدارس امتداد خواهد داشت، اظهار کرد: برای این اساتید دوره‌هایی را برگزار خواهیم کرد که دانش‌افزایی صورت گیرد ما باید این معلومات و مباحث را به اساتید منتقل کنیم. درباره این موضوع بنده در هفته دو جلسه در خدمت استادانی از حوزه و دانشگاه هستم و این درس‌ها را عرضه می‌کنیم اما هنوز این مطلب را به حوزه منتقل نکردیم. گزارش این اقدام برای آیت‌الله اعرافی ارسال و در شورای حوزه تهران به تصویب رسید.
وی با بیان اینکه شما طلاب باید علمداران و پرچم‌داران سلامت معنوی در کشور باشید، گفت: بیش‌از هر جای ایران و کشور باید تهران به این امر دست یابد چراکه تهران آماج حملات مادی و ملکی است. باید تاسف خورد که طی دو دهه شاهد برخی انحرافات در بین برخی از طلاب و اساتید جوان هستیم که از رسالت اصلی خود غافل و به برخی امور جنبی و گاه غیررسالتی مشغول هستند و گاهی حتی به آن افتخار هم می‌کنند.
آیت‌الله رشاد با بیان اینکه ما طلاب متولی طب ابدان نیستیم، ابراز کرد: ما طب سنتی را انکار نمی‌کنیم اما چرا برخی طلاب که در این زمینه آموزش چندانی ندیدند ورود می‌کنند، نمی‌توان با هر خبر واحد بی‌سند که حجت معرفت‌شناختی و اصولی ندارد آن‌هم در موضوعی که با سلامت جسمی مردم سروکار دارد اعتماد کرد. درباره طب سنتی حجت عقلایی لازم است یعنی تجربه باید تایید کند در حالی که حتی پزشکی امروز هم یقین آور نیست. در قضیه کرونا دو اتفاق رخ داد یکی آبرومندی دین‌داران و به خصوص علمای دینی شیعه دوم آبروریزی علم جدید؛ اگر کسی این دو سال اخیر آنچه را که دانشمندان در مسئله کرونا گفتند همه را فهرست و بررسی کند خواهد دید که تا چه میزان از جامعه علمی پزشکی ضدونقیض و بی‌ربط مطرح شده است. کرونا نشان داد که علم بشر چقدر ناقص، ظنی، ناتوان و دارای اختلاف است. کرونا عامل آبرو برای دین‌داران عاقل به‌خصوص مراجع و علمای شیعه رهبر معظم انقلاب شد که فرمودند من مطیع کارشناسی نظرات پزشکان هستم و کامل هم عمل کردند. اینکه چند طلبه می‌گویند ما واکسن نمی‌زنیم یا یکی می‌گوید اگر واکسن بزنید احساسات جنسیتی شما تغییر می‌کند باید پرسید شما از کجا این را فهمیدید آیا عمل کردید، وقتی واکسن به بازار نیامده است از کجا فهمیدید که احساسات جنسیتی شما عوض می‌شود این چه سخن بی‌ربطی است.
تولیت حوزه علمیه امام رضا(ع) ادامه داد: کار ما طلاب در رابطه با بدن و جسم مردم نیست بلکه با روح مردم سروکار دارد همانگونه که نباید پزشکان در کار ما دخالت کنند ما نیز نباید در طب دخالت کنیم. بزرگ‌تر از شیخ صدوق در حدیث نداریم در کتابت اعتقادات الإمامیه باب چهل و چهار گفته است اگر امام به شخصی تجویز طبی داده است نمی‌شود آن را به همه تعمیم داد چراکه امام با علم امامت می‌دانستند که درمان آن فرد به فلان دارو است ایشان پزشک نبودند و شاید آن دارو برای شخص دیگر کارساز نباشد. برخی از این موارد را درست کردند که آبروی شیعه را ببرند؛ چه‌بسا که چیزهایی به فلان روایت طبی افزوده شده و مطلب عوض شده باشد یا ناقص به دست ما رسیده باشد اما برخی فکر می‌کنند که وحی منزل است.
رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه در توصیه دیگر خطاب به طلاب اظهار کرد: معنویت به شعار نیست، بدون معنویت معرفت حاصل نمی‌شود. تحصیل معرفت در گرو تحصیل معنویت است. طلبه‌ بدون شب نماز شب شاگرد حقیقی امام صادق(ع) نمی‌شود که مطالب ایشان را بفهمد. طلبه باید مستعد و مطهر باشد که با قرآن و احادیث انس بگیرد. قرآن و حدیث درس فیزیک نیست که حتی کافر گناهکار هم آن را یاد بگیرد، باید قلب طلبه مستعد باشد او تا خود را نساخته باشد نمی‌تواند مردم را بسازید.
آیت‌الله رشاد افزود: تا زمانی که طلبه معنویت معرفتی، عملی و معیشتی نداشته باشد نمی‌تواند علوم دینی را خوب فرا گرفته عمل کند و آن را موثر به دیگران انتقال دهد. طلاب عزیز غفلت نکنید بسیاری از شما می‌توانید موفق شوید چراکه کار سختی نیست؛ آیت‌الله بهجت می‌فرمودند که نماز شب خیلی هم سخت نیست بیست دقیقه زود بخوابید بیست دقیقه زود بیدار شوید اگر کمی اذکار را با تأنی بخوانید سی یا چهل دقیقه می‌شود. طلاب عزیز تا زمانی که شب‌زنده‌داری، سحر، تهجد و تضرع نداشته باشید عالم نمی‌شوید عالم هم شوید اگر عامل نشوید خطرناک خواهید شد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با استناد به فرمایشی از آیت‌الله بهاءالدینی، بیان کرد: ایشان می‌فرمود امام راحل حتی اگر خیلی خسته بودند و فرصت نداشتند حتما دو ساعت تهجد در شب را داشتند، امام راحل بیهوده به این مقام نرسیدند. طلاب به اوقات فضیلت نماز اول وقت به همراه جماعت بسیار توجه کنند، فضیلت صلاه اول وقت بسیار مهم است و در وجود انسان معجزه می‌کند. بر خلوص و حضور قلب تمرین کنید. در این زمینه دستورات لازم در کتاب مرحوم جواد آقا ملکی تبریزی و اسرار الصلاه امام راحل آمده است. درباره نماز به معنا، ترجمه و تدبر آن توجه کنید. قلب خود را مدیریت کنید. مبادا طلبه‌ای باشید که قرآن نخوانید به هر میزان که ممکن است قرآن را با تدبر بخوانید. توسل به حضرات اهل‌بیت(ع) به‌خصوص توسل به حضرت حجت(عج) را فراموش نکنید. از زیارت عاشورای صبحگاهی غافل نشوید که آثارفراوان دارد و معجزه می‌کند عشق به امام حسین(ع) انسان را درست می‌کند.
وی افزود: زیارت عاشورا تولی و تبری نامه شیعه است، جامعه کبیره عاشق نامه و متن عشق است. زیارت جامعه کبیره متن عشق‌ورزی با حضرات اهل‌بیت(ع) است که بیداد می‌کند، دل انسان را می‌لرزاند. خداوند لعنت کند کسانی را که گفتند جامعه کبیره مرامنامه دوآتشه است. جامعه کبیره دعایی بسیار دقیق است که از ائمه معصومین(ع) به ما رسیده و هیچ غلوی در آن نیست.
آیت الله رشاد درباره اهمیت ارتباط طلاب با حضرت حجت(عج) گفت: طلاب شما سرباز و نوکر حضرت حجت(عج) هستید. حوزه علمیه پادگان ایشان است باید محبت ما نسبت‌ به ایشان همواره رو به تزاید و روزافزون باشد. ارتباط خود را با حضرت تنظیم کنید.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بیان کرد: طلاب عزیز هر روز چند دقیقه با خود محاسبه و مراقبه داشته باشید که با نفس خود چه کردید هر عمل، رفتار، نگاه یا گفتاری را نداشته باشید، حتی مراقب افکار و ذهن خود باشید که به گناه فکر نکنید فکر گناه وقتی وارد ذهن شود فعل گناه هم به‌دنبال آن می‌آید. بزرگان ما اگر به‌جایی رسیدند به این دلیل بوده که حتی فکر گناه را هم نداشتند. ابداعات فقهی افرادی همچون آیت‌الله بروجردی یا تدوین جامع الاحادیث شیعه به سادگی رخ نداده است خداوند این حالات و توفیقات را نصیب کسی می‌کند که حتی بر فکر و ذهن خود مراقبه دارد که به سمت گناه نرود. نباید راه بدهیم گناه وارد ذهن ما بشود وقتی مدتی تمرین کردید پس‌از مدتی مشکل حل می‌شود.

اول شرط طلبگی، پذیرش محدودیت‌های شرعی و شأنی مضاعف است

از آیه‌ی ۱۲۲ سوره‌ی مبارکه‌ی توبه می‌توان استفاده کرد که اجتهاد واجب کفایی است، و عده‌ای باید حتی از حضور در جبهه‌های نبرد نظامی در زمان جنگ (نه در زمان صلح) خودداری کنند و به جهاد علمی و تحصیل علم دینی قیام کنند تا به حد اجتهاد برسند، سپس حاصل اجتهاد علمی خود را در اختیار دیگران که در صحنه‌ی جهاد نظامی مشغول نبرد بوده‌اند قرار دهند.

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ

(توبه: ۱۲۲)

 

 

به اردوی حجت‌بن الحسن (ارواح من سواه فداه) خوش آمدید. توفیق ثبت نام برای درآمدن به سلک سربازی آن حضرت را به یکان‌یکان شما تبریک عرض می‌کنم؛ و امیدوارم این ثبت نام تنها روی برگه‌ها نباشد بلکه اسامی شما بر صفحه‌ی سپید قلب‌ منور و مبارک آن بزرگوار ثبت شده باشد. قلب شما پاک است با حضرتش چنین نجوا کنید و بخوانید و بخواهید، دل نازنینش رقیق و مهربان است، و ان‌شا الله پذیرفته می‌شود و به سلک سربازان آن حضرت درمی‌آیید.

از آیه‌ای که تلاوت شد می‌توان استفاده کرد که اجتهاد واجب کفایی است، و عده‌ای باید حتی از حضور در جبهه‌های نبرد نظامی در زمان جنگ (نه در زمان صلح) خودداری کنند و به جهاد علمی و تحصیل علم دینی قیام کنند تا به حد اجتهاد برسند، سپس حاصل اجتهاد علمی خود را در اختیار دیگران که در صحنه‌ی جهاد نظامی مشغول نبرد بوده‌اند قرار دهند.
تفقه جز با حصول قوه‌ی اجتهاد میسر نمی‌شود. بنا به ظاهر آیه‌ جهاد اجتهادی برای عده‌ای مقدم بر جهاد دفاعی است. اگر اینان وظیفه‌ی مرزبانی عقیدتی و تربیتی خویش را درست انجام ندهند آنان نیز وظیفه‌ی مرزداری ارضی و سرزمینی خود را انجام نخواهند داد، یا نخواهند توانست که انجام دهند. سرّ افضلیت مداد علما از دماء شهدا در همین نکته نهفته است، که شمشیرها در گرو مدادهاست.
اجتهاد و تفقهی که در آیه مطرح است، اجتهاد و تفقه جامع است که حاصل آن فقه اکبر است، یعنی اجتهاد در همه‌ی ابعاد و عناصر دین: در عقاید و علم دینی، فقه و اخلاق، آداب، و سنن اسلامی، والا بسندگی به فقه اصغر در حکم اجتهاد متجزی است! و بسا حصر اجتهاد به فهم شریعت منقطع از عقاید و اخلاق و حتی مبانی علم دین ممکن نباشد. اصولاً انذار با آشنایی با فقه اصغر ـ یا فقط با آن ـ صورت نمی‌بندد، بلکه تناسب و پیوند وثیقی با عقاید دارد و با فهم و التزام به مبدا و معاد اتفاق می‌افتد.
شما در حقیقت امروز به این ندای الهی که «فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» لبیک گفته‌اید. شما به الهی قصد «نفر» کرده‌اید با غایت «انذار». «نفر» یعنی کوچ؛ البته کوچ لزوماً فیزیکی و حرکت طبیعی و ظاهری نیست؛ عده‌ای باید در درون از خود بکوچند. خود را ترک کنند، نفس و نفسانیات خویش را ترک کنند از خود بکوچند به‌سوی خدا تا با استکمال نفس به ساحت الهی راه پیدا کنند و صلاحیت انفسی و درونی کسب کنند، آن‌گاه بتوانند به صلاحیت‌های آفاقی و برونی که فن تفقه و ملکه اجتهاد است دست پیدا کنند، تا بتوانند دین را حفظ کنند. این رسالت و کار شماست. امیدوارم همگی شما از عهده‌ی این امتحان، هم ظاهراً و هم باطناً برآیید؛ البته کسانی که در آزمون باطنی مهدوی از عهده‌ی امتحان برآمدند، در امتحان صوری و کاغذی هم قبول خواهند شد. ان‌شاء الله که از پس امتحان ظاهری و بالاتر از آن، از عهده‌ی پذیرش در امتحان باطنی که باید در دفتر حضرت ثبت شود (نه در دفتر اداری حوزه)، برمی‌آیید و پذیرفته می‌شوید. ان‌شاء الله نام شما به قلب مبارک حضرت حجت خطور کند و به این ترتیب ثبت نام شوید و کسانی در امتحان صوری قبول شوند که در امتحان حقیقی قبول شده باشند. ممکن است که کسی حتی وارد حوزه بشود، اما ورود او مورد رضایت حضرت نباشد. ممکن است کسانی دهه‌ها ظاهراً در حوزه‌ها حضور داشته باشند، ولی نام آنها در دفتر صاحب اصلی حوزه‌ها ثبت نشده باشد. این حقیقت از عملکرد و مخصوصاً عاقبت افراد معلوم می‌شود. سعی کنیم مقبول آن بزرگوار باشیم.

 

 


اما باید توجه کنید که بار سنگینی را بر دوش می‌گیرید. ما طلبه‌ها بار سنگینی از جنس رسالت انبیا و اولیا بر دوش داریم. حوزه و تحصیل حوزوی باید به انگیزه‌ی پذیرش رسالتی از نوع رسالت پیامبران صورت پذیرد. اگر کسی به انگیزه و نیت جاه و جیفه و مقام و مال و منال به حوزه می‌آید، نیاید، و هر آن کسی که خالصانه قصد سربازی امام زمان(عج) نکرده است و به انگیزه‌ی جلب نظر حضرت و کسب رضای حق متعال و قدم نهادن در مسیر رضای الهی و انبیا و اولیا وارد این اردوگاه نشده، با خود محاسبه کند و راه دیگری را به‌جز این راه در پیش بگیرد و از اردوی امام زمان ارواحنا فداه خارج شود.

راهی که شما انتخاب می‌کنید راهی دشواری است. تقید و تهذب، کار علمی وسیع، جدی و تلاش شبانه‌روزی لازم دارد، عالم دینی‌شدن قبول هزاران محدودیت است. در این مسیر و برای سالکان این طریق محدودیت‌های شرعی بیشتر و شدیدتر از دیگر اقشار است؛ یعنی احکام الهی در حق ما طلبه‌ها کماً و کیفاً افزون‌تر است؛ علاوه بر آنکه ما بیش از بقیه‌ی اقشار باید حدود احکام الهی را رعایت کنیم، برای ما محدودیت‌های اجتماعی بسیاری وجود دارد، لهذا علاوه بر «محدودیت‌های شرعی»، ما «محدودیت‌های شأنی» بسیاری را باید تحمل کنیم.
ما طلبه‌ها باید حریم دین و روحانیت را حفظ کنیم. ما باید آبروی تاریخی شیخ صدوق، شیخ مفید، شیخ طوسی، سید رضی، سید مرتضی، محقق حلی و علامه حلی، شیخ عبدالکریم حائری، آیت‌الله بروجردی، علامه طباطبایی و امام عزیز (قدس الله اسرارهم) که به مقیاس یک تاریخ رنج برده‌اند و فراهم کرده‌اند را حفظ کنیم. آبرویی که بزرگان ما در اردوی امام زمان، در طول این تاریخ بلند فراهم کرده و اندوخته‌اند امروز به دست ما سپرده می‌شود. آبروی آنها یعنی آبروی اسلام، آبروی رسول اکرم (صلی‌الله علیه و آله و سلم) و ائمه هدی (علیهم‌السلام) آبروی حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هرچه مراقبت کنیم و مهذب باشیم و هرچه مؤدب به آداب الهی باشیم، آبروی آنها را بیشتر حفظ کرده‌ایم و اگر دقت نکنیم چه بسا به آبروی آنها لطمه می‌زنیم؛ زیرا ما طلبه هستیم و هر خطا و لغزشی از ما سر بزند مردم به حساب دین و روحانیت و بزرگان می‌گذارند.
علاوه بر رعایت حدود و احکام شرع و اعاظم که تالی‌تلو معصومانند، رعایت حدود شأن خودمان را هم بکنیم. شأن هم برای ما محدودیت ایجاد می‌کند. از همین الان حتی باید از بسیاری چیزهای حلال نیز صرف‌نظر کنیم و بسیاری از مکروهات را ترک کنیم. فقط حدود محرمات نیست که باید رعایت شود؛ ما طلبه‌ها باید مکروهات را هم مرتکب نشویم؛ تنها الزام به واجبات کفایت نمی‌کند، باید بسیاری از مستحبات را هم ملتزم باشید. به همین دلیل است که ورود به حوزه، ورود به محدوده‌ای پر از محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های صنفی و شأنی نیز هست.
مردم از ما توقع دارند، و البته مردم باید سعی کنند حقیقت را ببینند و به حوزه نگاهی واقع‌بینانه داشته باشند. مردم باید توقع داشته باشند که روحانیت و علمای دینی و طلبه‌ها عادل باشند، نه معصوم. مردم نباید توقع داشته باشند که علمای دین و طلبه‌ها معصوم باشند و از آنها‌ خطا سر نزند؛ اما حق دارند توقع داشته باشند که علما و طلاب عادل باشند و خلاف عدالت و مروّت رفتار نکنند.
در هر حال مردم هم باید توجه داشته باشید که بین همه‌ی اقشار خوب و بد هست؛ ولی بین روحانیت، بد بسیار کم داریم. آحاد روحانیت هم انسانند و ممکن است بین آنها انسان‌های خطاکار هم یافت شود، ولی خطاکاران این طبقه بسیار نادر هستند. تفاوت قشر ما با دیگر اقشار این است که ممکن است در بین دیگر اقشار خطاکار بسیار باشد، ولی در بین روحانیت بسیاربسیار کم است. بنابراین اگر وارد حوزه می‌شویم دیگران نباید تصور کنند که همه همانند آیت‌الله بروجردی هستیم، اما باید بدانند که اکثر روحانیون پاک هستند، اهل تهجد و شب‌زنده‌داری هستند؛ اهل تقوا، ورع، زهد، ساده‌زیستی، گریز از جاه و مقام هستند
نکته‌ی دیگر که تذکر آن به شما جوانان لازم است اینکه مدیران حوزه‌ها، مدرسان محترم و ما خدمه‌ی حوزه موظف هستیم نهایت سعی خود را بذل کنیم که در امر تعلیم و تربیتِ شما، حداکثری عمل کنیم و موفق شویم. اما بدانید بیش از آنکه ما مسئول باشیم، تک‌تک شما مسئول هستید. هر کسی که وارد حوزه شد باید خودش باشد و سعی کند که خودش را تربیت کند.
آخرین نکته اینکه ان‌‌شاءالله مجموعه‌ی دوستانی که پذیرفته می‌شوند به این مسئله فکر کنند که چرا از میان رشته‌ها و رسته‌ها، جوامع و محیط‌های فراوان موجود، محیط حوزه را برگزیده و تحصیل حوزوی را انتخاب کرده‌ایم؟ ان‌شاءالله بعد از اینکه پذیرفته شدید، تقاضای بنده و دیگر خدمتگزاران حوزه از شما این است که مقاله‌ای کوتاه بنویسد که چرا به حوزه آمده‌اید. دوستان ما مطالب و نوشته‌ها را در مرکز مدیریت ارزیابی می‌کنند تا هم شما را بیشتر بشناسیم و هم خودمان دید بهتری پیدا کنیم و هم احیاناً ممکن است روزی کسانی که بهترین نوشته را نگاشته باشند از بنده‌ی خادم حوزه‌ها بابت آن جایزه بگیرند.
در اینجا از همه‌ی دوستان و همکاران، خاصه مدیر مکرم حوزه‌های علمیه‌ی استان تهران حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین حاج آقا غفوری و نیز برادر بسیار عزیزمان حجت‌الاسلام والمسلمین حاج آقا کبیریان، معاونت محترم آموزش استان، و نیز سایر معاونان و مدیران و تمامی عزیزانی که در برگزاری این آزمون عظیم مشارکت داشته‌اند تشکر می‌کنم.
بحمدالله امسال هم حوزه‌ی تهران برای سومین سال متوالی در سطح کشور رتبه‌ی اول را داشته است و از مجموعه‌ی ثبت‌نام‌کنندگان سطح کشور حدود ۱۲ درصد در تهران ثبت‌نام کرده‌اند و امسال نسبت به سال قبل حدود ۲۱ یا ۲۲ درصد افزایش استقبال و جذب داشته‌ایم. بحمدالله در ظاهر مراجعه به مدارس و حوزه‌ی تهران رو به تزاید است و امیدواریم که در باطن نیز مولا و سرور ما و صاحب اصلی حوزه‌های علمیه، حضرت حجت (سلام الله علیه) این مجموعه را بپذیرند و این خدمات را از ما و دوستان و همکاران ما قبول کنند ان‌شاءالله.
والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته