آیتالله رشاد حکم ریاست دومین کمیته فرادستگاهی کشور را به دکتر رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی اعطا کرد
آیین افتتاح کمیتههای دستگاهی استانی و کمیته فرادستگاهی کرسیهای نظریهپردازی، نقد، مناظره و کرسیهای ترویجی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد و طی آن، آیتالله علیاکبر رشاد حکم ریاست دومین کمیته فرادستگاهی کشور را به دکتر بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، اعطا کرد.
این مراسم روز دوشنبه، دوم شهریور ۱۴۰۵، با حضور آیتالله علیاکبر رشاد، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره، دکتر بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، دکتر سیدمحمود هاشمی، معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه، دکتر خدابخش احمدی دبیر هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره، معاونان و مدیران دانشگاه آزاد، رؤسای واحدهای دانشگاهی، اعضای هیئت علمی و اعضای کمیتهها بهصورت حضوری و برخط برگزار شد.
در این آیین، دانشگاه آزاد اسلامی با دریافت مجوز فعالیت کمیته فرادستگاهی در سازمان مرکزی و کمیتههای دستگاهی در ۳۱ استان کشور و دو واحد مستقل علوم و تحقیقات و نجفآباد، ساختار جدید خود را برای حمایت و ساماندهی کرسیهای نظریهپردازی، نقد، مناظره و کرسیهای ترویجی آغاز کرد.
آیتالله رشاد در این مراسم، با اشاره به اعطای حکم ریاست کمیته فرادستگاهی به رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، اظهار کرد:
«پیش از این در کشور یک کمیته فرادستگاهی وجود داشت و امروز دانشگاه آزاد اسلامی دومین حکم ریاست کمیته فرادستگاهی کشور را دریافت میکند.»
وی با اشاره به ظرفیتهای گسترده دانشگاه آزاد اسلامی گفت: «این دانشگاه به دلیل گستردگی، برخورداری از ظرفیت عظیم علمی، استقلال مالی و ثبات مدیریتی، میتواند نقش بسیار پررنگتری در نظریهپردازی و تولید علم ایفا کند.»
رئیس هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره تأکید کرد که نظریهپردازی، فعالیتی مقطعی و کوتاهمدت نیست و نمیتوان با برگزاری چند نشست یا اجرای برنامههای محدود، به تولید نظریه دست یافت.
آیتالله رشاد تصریح کرد: «علم جرقه یا نقطهزنی نیست؛ علم یک فرایند است و به زمان، استمرار و ثبات در راهبری نیاز دارد.»
وی افزود: «نظریهپردازی نیز فرایندی زمانبر و نیازمند کار مستمر علمی است. برای رسیدن به تحول واقعی باید نسلهایی از استادان صاحبنظر تربیت شوند و در یک بازه چنددههای، کار علمی عمیق و پیوسته دنبال شود.»
آیتالله رشاد همچنین درباره مفهوم اسلامیشدن دانشگاهها گفت:
«اسلامیشدن دانشگاه با برگزاری همایش، شعار دادن یا توجه صرف به ظواهر محقق نمیشود؛ بلکه اسلامیشدن دانشگاه به تحول در علوم، تربیت استادان صاحبنظر و تولید دانش و نظریه در چارچوب مبانی اسلامی نیاز دارد.»
وی خاطرنشان کرد: «دانشگاه آزاد اسلامی بیش از نیمی از ظرفیت دانشگاهی کشور را در اختیار دارد. اگر این دانشگاه به معنای واقعی تحول پیدا کند، آثار آن فقط محدود به خود دانشگاه نخواهد بود؛ بلکه میتواند بر دانشگاههای کشور، جهان، جهان اسلام و جبهه مقاومت اثر بگذارد.»
رئیس هیئت حمایتسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره با بیان اینکه هر اثر علمی را نمیتوان نظریه دانست، اظهار کرد:
«اسلامیبودن شرط نظری روشبودن نیست. یک نظریه باید دارای نوآوری یا نقد نو باشد، از روش علمی برخوردار باشد و اخلاق علمی و مالکیت فکری در آن رعایت شود.»
آیتالله رشاد ادامه داد: «بسیاری از آثار علمی، مقاله یا گزارش پژوهشی هستند؛ اما هر مقالهای نظریه نیست. نظریه باید حرف تازهای داشته باشد و بتواند در چارچوبی روشمند، منسجم و قابل ارزیابی عرضه شود.»
وی با اشاره به فرایند ارزیابی کرسیها گفت که بررسی طرحها و پروندههای نظریهپردازی، فرایندی چندمرحلهای است و حدود ۱۲ مرحله را دربرمیگیرد. به گفته وی، ارزیابی محتوایی و بر عهده متخصصان رشته، ناقدان و داوران است و مجمع هیئت حمایت، بیش از آنکه مستقیماً درباره محتوای علمی نظریه داوری کند، سلامت فرایند را بررسی میکند.
در ادامه این مراسم، دکتر بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به آغاز فعالیت ساختار جدید کمیتهها گفت:
«دانشگاه آزاد اسلامی در این مراسم مجوز فعالیت ۳۳ کمیته دستگاهی را دریافت میکند که شامل ۳۱ کمیته در استانها و دو کمیته در واحدهای مستقل علوم و تحقیقات و نجفآباد است.»
وی افزود: «راهاندازی این کمیتهها، گامی مهم برای نهادینهکردن نظریهپردازی، نقد و مناظره در دانشگاه آزاد اسلامی است و باید به ایجاد یک جریان مستمر علمی در دانشگاه منجر شود.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر ضرورت عبور از مقالهمحوری گفت:
«بسیاری از مقالات و گزارشهای علمی، نظریه نیستند. استادان باید پس از تولید آثار علمی متعدد و طی مسیر پژوهشی، به سمت تولید نظریه یا محصول علمی حرکت کنند.»
رنجبر تصریح کرد: «مرجعیت علمی صرفاً با تعداد مقاله یا میزان Citation به دست نمیآید. دانشگاه باید بتواند نظریههایی تولید کند که در سطح ملی و جهانی معتبر و اثرگذار باشند.»
وی هدفگذاری دانشگاه آزاد اسلامی را تولید سالانه حدود ۱۵ تا ۲۰ نظریه علمی پس از طی چند سال فعالیت منسجم اعلام کرد و گفت: «رسیدن به این هدف به برنامهریزی، حمایت، تربیت نیروی انسانی و استمرار فعالیت کمیتهها نیاز دارد.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر نقش ثبات مدیریتی در پیشبرد برنامههای علمی گفت: «تولید نظریه ممکن است سالها زمان ببرد و بدون استمرار و ثبات مدیریتی نمیتوان چنین برنامهای را به نتیجه رساند.»
در بخش دیگری از این مراسم، درباره نقش نظریهپردازی در شکلگیری تمدن اسلامی سخن گفته شد. در این بخش، با اشاره به تجربه تاریخی تمدن اسلامی، بر اهمیت فهم میراث علمی، ترجمه آثار، نقد علمی و حرکت از مرحله تبیین به مرحله تولید نظریه تأکید شد.
همچنین وظایف کمیتههای دستگاهی و کمیته فرادستگاهی دانشگاه آزاد اسلامی تشریح شد. گفتمانسازی نظریهپردازی، شناسایی استادان صاحبنظر، ایجاد خودباوری علمی، بررسی طرحنامهها، پشتیبانی از برگزاری کرسیها، نظارت بر فرایندهای علمی و ارسال پروندهها به دبیرخانه هیئت حمایت، از جمله وظایف این کمیتهها اعلام شد.
در این مراسم، علاوه بر حکم ریاست کمیته فرادستگاهی دانشگاه آزاد اسلامی به دکتر رنجبر، حکم نایبرئیسی این کمیته به دکتر سیدمحمود هاشمی اعطا شد. همچنین اعضای کمیته فرادستگاهی شامل حجتالاسلاموالمسلمین دکتر سیدمجید سیدقریشی، دکتر وحید آرایی، دکتر سینا نعمتیزاده، دکتر یعقوب زراعتکیش، دکتر محمدرضا دهقانیاشکذری، دکتر سیدعلی المدرسی، ابوالفضل داوودی و دکتر فهیمه مخبر دزفولی معرفی شدند.
احکام رؤسای کمیتههای دستگاهی نیز به دکتر جمشید صباغزاده، قائممقام رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در واحد علوم و تحقیقات، دکتر علیرضا فیروزفر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران، و دکتر محمدرضا دهقانیاشکذری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد، اعطا شد.