فلسفه‌ی اصول

فلسفه‌ی اصول

سلسله دروس «فلسفه اصول» از سال ۱۳۸۵، به‌صورت هفتگی، در منزل استاد و نیز محل دفتر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد. همچنین دوره فشرده این درس از تاریخ ۲۲/۷/۱۳۸۹، تا تاریخ ۲۲/۸/۱۳۹۰، در مدرسه‌ی عالی خاتم‌الاوصیاء(عج) در قم، به‌صورت هفتگی ارائه گردید. هم‌اکنون این مبحث به‌صورت هفتگی، روزهای دوشنبه و در محل علمیه امام رضا(ع) در جریان است.

خارج اصول

دوره اول سلسله دروس خارج اصول استاد آیت‌الله رشاد از سال تحصیلی ۱۳۸۴ آغاز شد و همچنان در جریان است. جلسات دروس خارج اصول روزهای زوج از ساعت ۶:۴۵ تا ۷:۳۰، در محل حوزه علمیه امام رضا (ع) برگزار می‌شود.

خارج اصول فقه: سال تحصیلی ۹۶-۹۷

خارج فقه

سلسله‌دروس خارج فقه استاد آیت‌الله رشاد از تاریخ ۵/۷/۱۳۹۴، در حوزه‌ی علمیه‌ی امام رضا (ع) و در موضوع صلاه مسافر آغاز شد. دلیل انتخاب مبحث صلاه مسافر از سوی استاد به این اعتبار است که این باب جزء ابواب و مباحثی است که معرکه‌آراست و اخبار و روایات در آن هم متراکم است و هم بعضاً متعارض، همچنین موضوعی است که مورد ابتلاء عامه است. این دروس روزهای یک‌شنبه و سه‌شنبه ساعت ۶:۴۵ تا ۷:۳۰ در حوزه علمیه امام رضا (ع) برگزار می‌گردد.

شاگرد خاص امام (حضرت آيت الله العظمي مجتبي تهراني)

درباره استاد بزرگوار ما حضرت آيت الله العظمي مجتبي تهراني، مي توان گفت از اوتاد و استوانه هاي معنوي جامعه ما بودند. وجود و حضور ايشان مايه آرام و سكون معنوي جامعه بود. اهتمام خاصي كه ايشان بر مسائل و مباحث اخلاقي، معنوي و سلوكي داشت در بين علما، فقها و مراجع كنوني بي نظير بود. ايشان اهتمام فوق العاده يي به اين مساله داشت. به همين جهت هم افزون بر 30 سال جلسات مباحث اخلاقي شان تعطيل نشد و به هيچ عنوان اجازه نمي داد كه اين جلسات و مباحث تعطيل شود و سفر و برنامه هاي ديگر زندگي و دروس شان را با محوريت اين جلسات اخلاق و تربيتي كه هزاران جوان دانشگاهي و طلبه و طبقات فرهنگي به مجلس ايشان مشرف و بهره مند مي شد، تنظيم مي كرد. به آن اندازه كه ايشان به مجالس معرفتي و معنوي خودشان كه طي چندين دهه برگزار مي شد و به قصد تربيت نفوس اين جلسات داير مي شد، توجه داشت به مباحث فقهي و حقوقي اين مقدار اهتمام نمي كرد. حاصل اين اهتمام هم اين شد كه دايره المعارف عظيمي از دروس و مباحث مطرح شده از سوي ايشان امروز در حوزه اخلاق و عرفان و سير و سلوك بر جاي مانده است. همچنين ايشان پنج ـ شش دوره خارج اصول را تدريس كرد و بسياري از كتب فقهي را در درس هاي خود تدريس كرده بود و اينها توسط شاگردان شان تقرير شده: هرچند منتشر نشده اما مجموعه دروس اخلاقي و سلوكي ايشان، هم از حجم بيشتر و هم از نظم خاصي برخوردار است. به همين حيث، ايشان خيلي سال ها پيش شايد نزديك به 20 سال (دست كم پانزده سال) بنده را خواست و فرمود: با اينكه افراد بسياري پيشنهاد مي دهند كه اين دروس را در اختيار آنها قرار دهيم و آنها تدوين كنند و عرضه شود، اما مايلم شما اين كار را عهده دار شويد و نظارت كنيد و مجموعه دروس اخلاقي و سلوكي تنظيم و عرضه شود بسياري افراد از حوزه و دانشگاه مراجعه مي كنند و دروس را مي خواهند و حتي بعضي از مدرسان برجسته و شناخته شده حوزه ها مراجعه مي كردند كه اين مباحث را در اختيار بگيرند تا مورد استفاده قرار بگيرد. ايشان فرمود شما اين مجموعه را نظارت كن تا تدوين و آماده عرضه شود. فرموده بودند اگر دروس فقهي و اصولي را تدوين كرديد، من نهايتا ببينم، اما مباحث اخلاقي و سلوكي را به همين ميزان كه شما نظارت مي كنيد و تنظيم مي شود كفايت مي كند و لازم نيست كه من هم ببينم. بر همين اساس ما اقدام كرديم در حدود 30 جلد مباحث اخلاقي ايشان آماده شد كه حدود 10 جلد آن منتشر شده و مباحث سلوكي ايشان هم حدود 20 جلد خواهد شد. اهتمام خاص ايشان در مقام نظر به ارائه اين مباحث و تدوين اين مباحث فوق العاده است و هم در مقام عمل، يعني آنچه به عنوان دوره اخلاق ايشان و همين طور مباحث سلوكي و عرفاني ايشان كه امروز در دسترس است و ان شاء الله تكميل مي شود و به عنوان وظيفه سعي مي كنيم همه را تنظيم و عرضه كنيم. استاد بيش از اين در مقام عمل و عينيت به اين امر اهتمام كرد يعني آثار تكويني ايشان بيش از آثار كتبي است: هر چند احيانا ده ها جلد اثر فقهي، اصولي، اخلاقي و عرفاني تدوين و عرضه شود به اندازه يي كه در عمل و عينيت ايشان روي جامعه و طبقات مختلف تحصيلكرده خصوصا از حوزه و دانشگاه تاثير گذاشتند و شاگردان بي نام و نشان را تربيت كردند. اگر مي شد بررسي مي كرديد كه از مجموعه كساني كه در عرصه جهاد در مسير امام (ره) وارد شدند از جوان ها، دانشگاهيان، طلاب و كساني كه در مسير جهاد في سبيل الله و در راستاي آرمان هاي حضرت امام(ره) و استاد ايشان به شهادت رسيدند مي ديديد كه جمع كثيري از مجاهدان مسير امام(ره) و شهدايي كه در اين مسير طي انقلاب و جنگ به شهادت رسيدند تربيت يافتگان مجلس انس و معرفت ايشان هستند. آنچه به صورت مكتوب و احيانا به صورت صوتي از آن بزرگوار در حوزه هاي معرفتي باقي مانده بخشي از آثار معنوي مينوي ايشان قلمداد مي شود. بايد آثار و تاثيرات آن بزرگوار را در وجود و نفوس هزاران نفري كه طي اين چندين دهه از محضر معنوي ايشان بهره مند شدند جست وجو كرد و آن، بسي وسيع تر، گسترده تر و ماندگار تر است، چراكه نسلي كه ايشان در مجالس معرفتي و سلوكي تربيت كرد اين نسل، نسل بعدي را تربيت خواهد كرد. اين اثر معنوي و مينوي عملي و عيني ايشان در وجود افراد و نفوس آحادي كه به محضر ايشان ارادت داشتند، دوره به دوره و نسل به نسل حفظ خواهد شد كه قابل برآورد و مقايسه نيست. آيت الله تهراني از شاگردان خاص حضرت امام(ره) بودند و از بدو نهضت امام(ره)، در كنار امام(ره) حضور داشتند و از خواص شاگردان امام بودند كه در خواص مربوط به امور نهضت و همچنين در قلمرو علم و عرصه عمل ايشان حضور و نقش داشت و فعال بود، لهذا از همان سال هاي 40 و 41 كه رسما نهضت حضرت امام (ره) آغاز شد، ايشان كنار دست امام(ره) در بيت امام(ره) و در مجالس، برنامه ها و برقراري ارتباطات و در پشتيباني از آرمان ها و نهضت ايشان بود به همين جهت مي توان گفت كه ايشان در زمره بانيان و پي گذاران هرچند نه چندان با نام و نشان انقلاب در كنار حضرت امام(ره) قلمداد مي شد. زماني كه امام(ره) در قم بودند و بعد تبعيد شدند ايشان پيگير آرمان هاي حضرت امام (ره) بود و مدرسه يي را در قم با همراهي ديگر شاگردان حضرت امام(ره) تاسيس كرده بود و كتابخانه يي را به وجود آورده بود با حمايت حضرت امام (ره) و تاميني كه از سوي ايشان مي شد و سرانجام آن زمان ساواك ريخت و اين كتابخانه را از بين برد و جمع كرد و مدرسه عملاتعطيل شد و طلاب پراكنده شدند و بعد هم كه حضرت امام (ره) به نجف رفتند و ايشان هم مدتي به نجف مشرف شد و در دسته حضرت امام (ره) حضور پيدا مي كرد و در كنار حضرت امام (ره) بود: وقتي به تهران مراجعت كرد باز محضر ايشان كانون هدايت و جهت دهي به جوانان، فضلاو طلاب بود و در واقع منزل و محضر ايشان و محلي كه ايشان به مثابه دفتر كاري و محل برنامه هاي ايشان قلمداد مي شد محضر آمد و شد علما و مبارزان به حساب مي آمد و شخصيت ها و روحانيون و علمايي كه در واقع مبارزات را در تهران هدايت مي كرد به نحوي از جمله به محضر ايشان وصل شدند و در ارتباط با ايشان بودند. ايشان از بدو نهضت در كنار حضرت امام (ره) بود و در طول نهضت هم نقش آفرين بود، اما هرگز مايل نبود كه نام شان مطرح شود و پس از پيروزي انقلاب هم همچنان در مسير حضرت امام (ره) و حامي آرمان هاي ايشان بود، اما هيچ گاه آشكارا خودنمايي نكرد و هرگز سمتي نپذيرفت. سمت ها براي ايشان بي ارزش بود هيچ شوق سمت و جايگاه در مسائل دنيوي نداشت و موضوع مرجعيت ايشان را هم شاگردان ايشان ازجمله حقير طلبه و بسياري از بزرگان با اصرار در معرض قرار مي دادند استنكاف مي كردند با اينكه مرجعيت يك مقام معنوي، معرفتي و هدايتي است كسي كه صلاحيت دارد و داراي شانيت است خود به خود شبيه به امامت است. هرچند كه به هر حال ذاتا اين مرتبت و اين موقعيت جنبه اعتباري دارد اما شبيه به مقام امامت است، گويي پايي در امامت و تكوين و حقيقت دارد و به عالم حقايق وصل است و اگر كسي استنكاف هم بكند مردم مراجعه مي كنند و اگر آراي او منعكس باشد و بتوانند به آراي او دست پيدا كنند، مي توانند از آراي او تقليد كنند. با وجود اينكه مرجعيت يك حالت تعيني دارد نه تعييني و خود به خود اتفاق مي افتد اما ايشان به شدت استنكاف داشت از اينكه اين شرايط فراهم شود و اين موقعيت پيش بيايد. استاد به شدت از مقام، موقعيت هاي اجتماعي، سياسي و دنيوي پرهيز و اجتناب داشت، به همين جهت با وجود اينكه موقعيت ها و مناصب بسياري را به محضر ايشان پيشنهاد داده بودند و شايد ايشان به نحوي هم مي دانست ممكن است اين مناصب مورد نظر حضرت امام(ره) هم باشد و دست كم ايشان رضا دارد بر اينكه اين منصب را بپذيرد، اما هرگز تن درنداد و به زندگي طلبگي خود ملتزم و پايبند بود به درس و بحث طلبگي و تربيت نفوس و مباحث اخلاقي و پشتيباني از آرمان هاي حضرت امام(ره) بي آنكه نامي از ايشان مطرح باشد و ايشان جايگاهي را احراز كنند، لهذا مي توان گفت ايشان از شاگردان حضرت امام (ره) و از پيشاهنگان و پيشقراولان پيگيري آرمان هاي مبارزاتي حضرت امام (ره) قلمداد مي شد.

پيام تسليت به رهبرانقلاب درپي درگذشت آيت‌الله طبسي

حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای ـ دام ظلّه الوارف
زعیم حکیم امت و رهبر فرهیخته‌ی انقلاب اسلامی

سلام الله علیکم
خبر ارتحال عالم مجاهد و یار صادق انقلاب، جناب آیت‌الله حاج شیخ عباس واعظ طبسی (قدس‌الله رمسه)، موجی از اندوه را در میان مسئولان، مدیران، مدرسان و طلاب حوزه‌های علمیه‌ي استان تهران برانگیخت. آن روحانی انقلابي که از یاران وفادار حضرت امام خمینی(قدّه) و از همراهان باوفای حضرت مستطاب عالی به‌شمار می‌رفت، همه‌ی عمر پربرکت خویش را در مبارزه‌ي مخلصانه برضد رژیم ستمشاهی و خدمت صادقانه به حوزه‌های علمیه و تمشیت امور آستان ملک‌پاسبان حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا (علیه آلاف التحية والثناء) سپری کرد.
آن عالم عظیم‌‌الشأن از سرمایه‌های معنوی و فرهنگی کشور و از پشتوانه‌های انقلاب اسلامی قلمداد می‌شد؛ بدین‌سبب فقدان ایشان خلأ جبران‌ناپذیری را در شئون فرهنگی ـ دینی شرق کشور، خاصه امور حوزه‌های علمیه‌ي آن سامان پدید آورد.
بنده‌ی کمترین، این ضایعه‌ی مولمه را به محضر مبارک حضرت بقیّة‌الله (ارواحنا له الفداء) و حضرت مستطاب عالی، و نیز استادان و طلاب حوزه‌های علمیه‌ی منطقه‌ی خراسان و فرزندان مکرم آن مرحوم، تسلیت عرض کرده، از بارگاه بلند باری برای او رفعت رتبت و قرار در جوار الهي، و برای آن زعیم بزرگوار، سلامت و طول عمر توأم با عزت و موفقیت روزافزون، و برای وابستگان و دلبستگان آن مرحوم صبر و اجر مسئلت می‌کنم.

اقلّ الطلبه
علی‌اکبر رشـاد
15، 12، 1394

 

پیام تبریک آیت‌الله رشاد به تولیت آستان قدس رضوی

در پی انتصاب حجت‌الاسلام و المسلمین رئیسی به تولیت آستان قدس رضوی ارسال شد:
پیام تبریک آیت‌الله رشاد به تولیت آستان قدس رضوی

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در پی انتصاب حضرت حجت‌الاسلام و المسلمین حاج سید ابراهیم رئیسی به تولیت آستان مقدس رضوی، حضرت آیت‌الله رشاد – رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و رئیس شورای حوزه های علمیه‌ی استان تهران، طی پیامی به ایشان تبریک گفت:

متن پیام آیت الله رشاد به شرح زیر است:

صدیق شفیق حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین حاج سیدابراهیم رئیسي (دامت برکاته)

تولیت معزز آستان مقدس رضوی

سلام‌ علیکم بماصبرتم فنعم عقبیَ‌الدار

خدمات شایان و درخشان حضرت مستطاب‌عالي، طي سه دهه‌ در ساحات و سنگرهای مختلف، هرگز از خاطر آحاد مردم مؤمن و قدرشناس ایران اسلامی نخواهد رفت؛ اكنون نيز تشخيص صائب نیابت عامه‌ی بقیهْ الله الاعظم(عج)، زعیم حکیم امت حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (دام ظله الوارف)، امر تولیت و تدبیر شئون آستان ملائک پاسبان حضرت ثامن الحجج (علیه آلاف التحيهْ) را به کف با کفایت حضرت‌عالی سپرده، و بدین‌سان ساحت خدمت خطیر دیگری فراروی آن جناب قرار گرفته است. بي‌شك به سرانگشت تدبير، این فرصت فرخنده را به مجالی مبارک براي ارتقاي شئون و امور حریم رضوی در راستای تحقق منویات منور رهبر فرهیخته‌ی انقلاب اسلامی تبديل خواهيد فرمود.

اینک: ضمن ابراز خرسندی از این اتفاق ارزشمند و عرض تهنیت صمیمانه، از بارگاه بلند باری برای جناب عالي سلامت و توفیق روزافزون مسألت دارم.

فرصت را مغتنم شمرده، بار دیگر یاد و خاطره‌ی عالم مجاهد، یار باوفای رهبر معظم انقلاب اسلامی، مرحوم آیت‌الله واعظ طبسي (قدّس سرّه) را گرامی داشته، امید می‌برم با حضور موفق آن جناب در آن سنگرگاه معنوی و ملکوتی، خلاء فقدان آن بزرگوار جبران گردد.

علی‌اکبر رشاد

رئیس شورای حوزه‌های علمیه‌ی استان تهران